Biodiversiteit in nationaal perspectief

foto: Mark van Veen

Achteruitgang natuurkwaliteit wel geremd, maar niet gestopt

In Nederland is het Nationale en Europese doel om de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen in 2010, niet bereikt. Wel is het op wereldschaal geformuleerde doel om de achteruitgang te remmen gehaald. Het snelst gaat de natuurkwaliteit achteruit in gebieden die intensief worden gebruikt, zoals het agrarisch gebied.

    100.000 hectare nieuwe EHS gerealiseerd

    De oppervlakte van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) neemt toe door aankoop, inrichting en beheer van gronden. Per 1 januari 2009 was ca. 100.000 hectare nieuwe EHS gerealiseerd maar de groei loopt nog achter op schema. Veel van de robuuste verbindingen moeten nog begrensd worden.

    Verbeteren ruimte- en milieucondities natuur vordert langzaam

    De belangrijkste oorzaken voor biodiversiteitsverlies in Nederland zijn het gebrek aan geschikt leefgebied, versnippering, verdroging, vermesting, en verzuring van natuurgebieden.  De ruimte- en milieucondities verbeteren langzaam maar is dit nog onvoldoende voor duurzame instandhouding van kwetsbare natuur.

    Nederlandse Natura 2000-gebieden belangrijk, beheer komt op gang

    Nederland heeft met de Waddenzee, duinen en kwelders natuurgebieden die van Internationaal belang zijn. De staat van instandhouding laat nog te wensen over. Beheerplannen van Natura 2000-gebieden worden opgesteld om een eind te maken aan de  onduidelijkheid over wat wel en niet mag rond Natura 2000-gebieden. Dat leidt soms tot weerstand.

    Duurzame landbouw en visserij vorderen langzaam

    Het rijk zet in op verduurzaming van de landbouw en visserij opdat ook daar behoud van biodiversiteit optreedt. Voor duurzame landbouw zijn de doelen niet concreet. De vooruitzichten op het behoud van biodiversiteit in het agrarisch gebied zijn niet hoopvol: agrarisch natuurbeheer is nu niet effectief genoeg, agrobiodiversiteit wordt beperkt ingezet en het aantal soorten van bijvoorbeeld planten, vogels en dagvlinders gaat sterk achteruit. De visserij beantwoordt nog niet aan de duurzaamheidsdoelen.

    Web- documentenDoelenHuidig beleid1Toelichting
    Biodiversiteit
    1015
    0027
    1003
    Kwaliteit natuurVerkorten rode lijsten. Sturen op kwaliteitsverbetering via aankoop en milieuverbetering
    1004
    2045
    Oppervlakte nieuwe EHSMet huidige budgetten wordt doel niet gehaald. Perspectieven in minder vrijwilligheid en gerichter op samenhang aankopen
    1001Stop achteruitgang biodiversiteit 2010Kwetsbare soorten en ecosystemen gaan achteruit. Perspectieven liggen in voortzetting EHS en innovatieve combinaties tussen gebruiksectoren en biodiversiteit
    2046Ruimtelijke samenhangTrend onvoldoende om doel te halen
    1002
    0030
    0058
    Milieudruk op natuurAfname milieudruk stagneert
    1009Duurzame landbouwDoelen niet concreet geformuleerd
    1011Duurzame visserijGrootste deel vispopulaties niet duurzaam bevist
    Legenda
    Uitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
    Geraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
    Geraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
    Geraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
    Op dit moment niet te bepalen
    1) Huidig (vastgesteld) beleid is beleid waarvoor de instrumenten, financiering en bevoegdheden aanwezig zijn, en waarover de besluitvorming uiterlijk 1 januari 2010 was afgerond