Natuurverkenning 2010-2040

Effecten

Elke kijkrichting van de Natuurverkenning komt tegemoet aan een van de beleidsopgaven. Maar in elke kijkrichting blijven ook opgaven staan of worden opgaven zelfs groter. De maatschappelijke consequenties van de kijkrichtingen zijn dus groot (zie ook tabel).

Tabel met vergelijking effecten van de vier kijkrichtingen

Biodiversiteit

De kijkrichting Vitale Natuur levert biodiversiteitswinst op. Dat is logisch, want ze is daar immers voor ontworpen. Opvallender is dat ook de kijkrichting Functionele Natuur aanzienlijke biodiversiteitswinst oplevert. Onder meer internationaal karakteristieke natuur kan hier profiteren, doordat wordt gestuurd op versterking van kust-, duin- en moerasnatuur.

Een combinatie van deze twee kijkrichtingen zou wellicht veel internationaal karakteristieke biodiversiteit kunnen opleveren met meer ruimte voor duurzaam gebruik. De insteek zou dan zijn waar mogelijk duurzaam gebruik, waar nodig scheiding van functies ten behoeve van natuur. Zowel voor land als voor zee is zo’n combinatie denkbaar. De kosten zijn hoog, vooral door het grote ruimtebeslag.

Beleving en waardering

De kijkrichting Beleefbare Natuur lost het merendeel van het tekort aan groen voor wandelen en fietsen op. Dit tekort wordt vooral in de Randstad ervaren. Buiten de steden worden de bestaande natuurgebieden en cultuurlandschappen (nog) aantrekkelijker om in te verblijven. De bijdrage van Vitale Natuur aan recreatief groen in en nabij de steden is beperkt, vooral omdat de grote aaneengesloten gebieden verder van de stad zijn gerealiseerd. Inpasbare Natuur kan als consequentie hebben dat door ongelimiteerde privatisering natuurgebieden minder goed toegankelijk worden voor minder draagkrachtigen, omdat de terreinen worden afgesloten of er een toegangsprijs wordt geheven.

Duurzaam gebruik

De kijkrichting Functionele Natuur maakt duidelijk dat meer duurzaam gebruik goed mogelijk is. Ook de andere kijkrichtingen bieden aangrijpingspunten voor een combinatie met duurzaam gebruik. In Vitale Natuur kunnen bijvoorbeeld rustgebieden worden ingesteld die als kraam- en/of kinderkamer voor vis kunnen fungeren, waar de visserij buiten die rustgebieden van kan profiteren. De kijkrichtingen verschillen in de mogelijke combinaties en de grootte van de bijdrage.

Tabel met overzicht van het duurzaamgebruik in de vier kijkrichtingen

Kosten en besparingen

Economisch voordeel kan op korte termijn worden behaald in de kijkrichting Inpasbare Natuur. Bijvoorbeeld door in de rand van natuurgebieden te bouwen of door schaalvergroting in de landbouw.

De inkomsten komen terecht bij private ondernemers. Zou (een deel van) de opbrengst ingezet worden voor het realiseren van collectieve waarden, zoals natuurontwikkeling of de stimulering van duurzaam gebruik van ecosysteemdiensten, dan kan dat ook een bijdrage leveren aan de realisatie van de andere opgaven. Terreinbeheerders kunnen dan bijvoorbeeld opbrengsten uit de verkoop en exploitatie van kleinere natuurgebieden in de nabijheid van de steden gebruiken voor inrichting en beheer van natuurkernen met een hoge biodiversiteitswaarde.

Geef een reactie

You must be logged in to post a comment.

De Natuurverkenning is een wettelijk product van het Planbureau voor de Leefomgeving met medewerking van Wageningen UR.