Natuurverkenning 2010-2040

De visie van Chris Kalden

‘Natuurbeleid meer richten op wat mensen van de natuur verwachten’

Mensen vinden het vanzelfsprekend dat er organisaties zijn die zorgen voor de biodiversiteit, zoals ze het ook logisch vinden dat er dokters zijn voor onze gezondheid. En als je kijkt vanuit die biodiversiteit, dan blijkt het idee achter grote, aan elkaar verbonden natuurgebieden met een goede waterhuishouding ijzersterk te zijn geweest. Goed voor de natuurwaarden, goed voor zeldzame planten- en diersoorten en veel goedkoper in beheer dan kleine, versnipperde stukjes natuur. Staatsbosbeheer heeft daar zijn bijdrage aan geleverd.

Maar, als we aan mensen vragen wat ze verwachten van natuur, dan horen we nooit iets over biodiversiteit of soortenrijkdom. Wel over recreatie, rust en over allerlei activiteiten die we graag in de natuur doen. Waar je ook bijna nooit iemand over hoort, omdat bijna niemand dat weet, is over de economische baten van natuur. Over inkomsten door toerisme maar ook over werkgelegenheid, economische ontwikkeling en veiligheid. Dat zie je bijvoorbeeld in de Gelderse Poort maar ook in Plan Tureluur op Schouwen Duiveland. Het is belangrijk om ook die aspecten mee te nemen in het natuurbeleid van de toekomst.

Dat natuurbeleid zou wat mij betreft wat losser mogen komen van de juridisering van de afgelopen periode. Ik pleit ervoor dat de wettelijke normen verschuiven naar maatschappelijke normen. Voor een natuurbeleid dat zich laat inspireren door wat mensen van de natuur verwachten. En vooral wat jongeren van de natuur verwachten. Daar zouden we goed naar moeten luisteren, want zij zijn de natuurgebruikers van de toekomst. Hoe zien zij natuur, hoe beleven zij natuur, vinden ze het cool, elitair, vaag of inspirerend (en waarom), kennen ze de natuur en wat raakt hen daarin? Kortom, een rijkdom aan aspecten, vragen en opgaven die de grondslag van het nieuwe natuurbeleid kunnen zijn.

Chris Kalden, Directeur Staatsbosbeheer

Eén reactie op “De visie van Chris Kalden”

  1. Henny van Ham zegt om 11:50 op 28-02-2012:

    Geachte Chris Kalden,

    Uw woorden zijn mij uit het hart gegrepen. Het is in eerste instantie raar om de waarde van natuur in Nederland in cijfers uit te willen drukken, omdat het vanzelfsprekend is, of lijkt te zijn, dat natuur een belangrijke rol heeft in ons welzijn. Het economisch waarderen van natuur kan een prima middel zijn om dat te bewijzen. Maar het kan ook aantonen dat we met zijn allen genoeg hebben aan een eenvormig parklandschap en dat allerlei bijzondere natuurprojecten geen economisch toegevoegde waarde hebben.

    Over een losser natuurbeleid ben ik het ook zeer eens met u. Ik weet niet precies wat de ‘juridisering van de afgelopen periode’ heeft ingehouden maar ik kan me er wat bij voorstellen. Staatsbosbeheer heeft in mijn ogen al een mooie slag gemaakt door terreinen toegankelijker te maken en her en der speelbossen te creëren. In sommige bossen mogen zelfs honden los lopen. Dat zie ik uw collega’s van Natuurmonumenten niet nadoen.

    Ik ben me er van bewust dat u niet alle beslissingen neemt en ook niet altijd op de hoogte bent van alles wat er in uw gebieden gebeurt. Wat hieronder staat reken ik u dan ook niet persoonlijk aan.

    Op het eiland van Dordrecht lag tot de lente van 2011 het Lelijkste Bos van Nederland: de Elzen. Drassig, vlak en vooral saai. Maar een populair bos onder hondenbezitters want het was toegestaan om daar met de riemloze hond te wandelen. Toen ik in de prachtige lente van 2011 er dagelijks rondliep met mijn hondje zag ik dat het niet meer was toegestaan om overal de hond los te laten lopen. Daar heb ik me niet veel van aangetrokken, maar ik vond het wel erg jammer.
    Tijdens de wandelingen moest ik erkennen dat het Lelijkste Bos van Nederland ergens anders moets zijn. Het is Staatsbosbeheer gelukt om er een prachtig bos van te maken. Heel erg goed.

    Tijdens mijn wandelingen kwam ik ook regelmatig ruiters tegen. Op smalle paden is het dan even groeten, uitkijken, overleggen, hondje vasthouden en weer fijn doorlopen: dat kunnen we allemaal prima zelf regelen.

    Op een nare dag in mei (of juni, dat ben ik even kwijt) zijn er nieuwe bordjes geplaatst in het bos. Ruiters mogen niet meer op de wandelpaden en vooral niet buiten de ruiterpaden, wandelaars mogen niet meer op de (leuke en afwisselende) ruiterpaden. Voor de laatste gebruikers van het bos zijn er tot mijn grote boosheid zelfs aparte verbodsbordjes gemaakt: rond met rode rand en een mensfiguur erin: verboden hier te lopen. Ik was verbijsterd en heb het bos sindsdien niet meer bewandeld.

    Wat was er gebeurd waardoor Staatsbosbeheer meende het verkeer in het bos te gaan stroomlijnen? Welke (bijna-)ongelukken zullen plaatsvinden als deze regelzucht achterwege blijft? Wie heeft dat allemaal in zijn of haar wijsheid beschikt?
    Maar de belangrijkste vraag is: hoe kunnen we dit weer terugdraaien?

    Ten zuiden en ten westen van de Elzen wordt momenteel een nieuw natuurgebied gemaakt. Dat is prachtig omdat bezoekers meer te zien krijgen van het landschap van de Biesbosch. Het is gloednieuw, ziet er spannend uit en is wat mij betreft slecht gestart. Ik ken de plannen verder niet, dus wellicht spreek ik voor mijn beurt, maar dit nieuwe natuurgebied is ontoegankelijk gemaakt met prikkeldraad, hekwerken en verboden. Het is duidelijk dat we er met onze handen (en voeten) vanaf moeten blijven.

    Ik ben blij dat u jongeren, als natuurgebruikers van de toekomst, wilt vragen wat ze van de natuur verwachten. Ik hoop dat u daar niet te lang mee wacht en de huidige oude gebruikers niet vergeet.

    Vriendelijke groet,

    Henny van Ham (man, 49)
    beeldend kunstenaar te Dordrecht

Geef een reactie

You must be logged in to post a comment.

De Natuurverkenning is een wettelijk product van het Planbureau voor de Leefomgeving met medewerking van Wageningen UR.