Het doel wordt hoogstwaarschijnlijk niet gehaald. De trend laat een ongunstige ontwikkeling zien en zonder fundamentele herziening van het beleid, of aanpassing van het doel, is toekomstig doelbereik niet waarschijnlijk.
Met 21.700 verkeersgewonden in 2018 blijft het doel van maximaal 10.600 ernstig verkeersgewonden in 2020 buiten bereik. In 2019 vielen er 661 doden in het verkeer, een toename van 6% in de afgelopen 5 jaar en dat is ruim 32% meer dan het doel van maximaal 500 verkeersdoden in 2020. Dat doel zou met intensivering van het beleid mogelijk kunnen worden behaald. Nederland behoorde in de afgelopen 5 jaar wel 4 keer tot de top 4 van EU-landen met minste aantal verkeersdoden per miljoen inwoners.

Aantal verkeersdoden gehalveerd, aandeel kwetsbare verkeersdeelnemers gestegen sinds 2000

Het aantal verkeersdoden in Nederland is tussen 2000 (1186 doden) en 2019 (661 doden) afgenomen met 44%. In 2019 vielen er 661 doden in het verkeer, een afname van 2,5% ten opzichte van 2018. In het verleden heeft zich, ondanks een dalende trend, vaker een toename van het aantal verkeersdoden voorgedaan. Zo was er ook in 2011 sprake van een stijging (van 3%). Tussen 2012 en 2014 was er een daling, terwijl in 2015 het aantal verkeerdoden weer enigszins toenam.

In 2019 was 36% (237) van de dodelijke slachtoffers inzittende van een personenauto. Dat waren er 4 meer in vergelijking met 2018 (2% toename). Van de overige verkeersdoden in 2019 was 7% voetganger, 8% motorfietser, 6% berijder van een gemotoriseerd invalidenvoertuig (inclusief scootmobiel), 6% brom-/snorfietser en 4% een inzittende van een bestel- of vrachtauto.

In 2019 was 31% van de verkeersdoden een (e-)fietser. Het aantal verkeersdoden onder (e-)fietsers is vanaf 2015 toegenomen van 185 naar 203. Het aandeel van kwetsbare verkeersdeelnemers - voetgangers, (e-)fietsers, brom-/snorfietsers en berijders van een gemotoriseerd invalidenvoertuig - in het aantal verkeersdoden neemt toe: van gemiddeld 43% in 2004-2006 naar gemiddeld 53% in 2017.-2019. Het aandeel van inzittenden van een personen-, bestel- of vrachtauto en motorrijders in het aantal verkeersdoden daalde in die periode van 57 naar 47%.

Per afgelegde afstand is het aantal verkeersdoden het laagst onder inzittenden van een personenauto: in 2019 vielen er 1,6 doden per miljard kilometer. Onder fietsers waren er 11 doden per miljard kilometer te betreuren.

Aantal ernstig gewonden in het verkeer sinds 2000 met 32% toegenomen

Het aantal ernstige verkeersgewonden nam tussen 2000 en 2018 toe met bijna 32%, tot 21.700. Het aantal ernstige verkeersgewonden daalde aanvankelijk, maar steeg tussen 2006 en 2010 met bijna 25%. Het streven van maximaal 10.600 ernstig verkeersgewonden in 2020 komt daarmee niet binnen bereik. In de periode 2005-2015 is de toename van het aantal ernstig gewonden te wijten aan de toename van het aantal ernstig gewonden in niet-motorvoertuigongevallen. De cijfers over de laatste jaren dienen echter, vanwege onder andere de beperkte politieregistratie, met de nodige voorzichtigheid gehanteerd te worden.

Permanente verbetering van de verkeersveiligheid is een van de doelen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De gezamenlijke overheden streven ernaar het aantal verkeersdoden in 2020 te reduceren tot maximaal 500 en het aantal ernstige verkeersgewonden tot maximaal 10.600. Daarnaast is een plaats in de top vier van de landen binnen de Europese Unie met de beste verkeersveiligheid het streven.

Verkeersveiligheid ten opzichte van andere EU-landen

De verkeersveiligheid in verschillende landen wordt met elkaar vergeleken op basis van het aantal verkeersdoden naar rato van het aantal inwoners. Nederland stond in de Europese Unie in 2018 op de 8e plaats. Sinds 2012 heeft Nederland in de rangorde niet zo laag gestaan. Het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Ierland waren in 2018 de drie veiligste landen als het gaat om de verkeersdoden. Buiten de EU hebben Noorwegen en Zwitserland ook relatief weinig verkeersslachtoffers.

Naam van het gegeven
Aantal verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden
Omschrijving
Een permanente verbetering van de verkeersveiligheid door reductie van het aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden.
Verantwoordelijk instituut
Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), auteur: Peter Jorritsma
Berekeningswijze
Een verkeersdode is een weggebruiker die is overleden ten gevolge van een plotseling optredende gebeurtenis op de openbare weg op Nederlands grondgebied, verband houdend met het verkeer en waarbij ten minste één rijdend voertuig betrokken was. Het slachtoffer is binnen 30 dagen na het ongeluk overleden.Een overledene wordt niet als verkeersdode geteld wanneer: Het ongeval zich voordoet op een plaats die niet opengesteld is voor openbaar rijverkeer en ander verkeer; Het ongeval zich voordoet op een gedeelte van een trein- of trambaan die geen deel uitmaakt van de openbare weg en uitsluitend gebruikt kan worden door een trein of een tram;Het slachtoffer 30 dagen of meer na het ongeval overlijdt;De overledene al als slachtoffer van moord of van zelfdoding is geteld.Voor de vaststelling van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers in Nederland zijn gegevens uit drie bronnen gecombineerd: gegevens uit doodsoorzaakformulieren die zijn ingevuld door een arts, uit dossiers van arrondissementsparketten en uit ongevalsrapporten die door de politie zijn opgemaakt. Door deze bronnen te koppelen en te integreren, kunnen eventueel ontbrekende gegevens in de afzonderlijke bestanden worden aangevuld. De resultaten van deze integratieve benadering van het aantal verkeersdoden zijn beschikbaar vanaf het kalenderjaar 1996. Een ernstig verkeersgewonde is een slachtoffer dat als gevolg van een verkeersongeval is opgenomen in een ziekenhuis met een letselernst uitgedrukt in MAIS (Maximum Abbreviated Injury Score) van ten minste 2, en dat bovendien niet binnen 30 dagen overleden is aan de gevolgen van het ongeval. Ter bepaling van de het aantal ernstig verkeersgewonden wordt verwezen naar de site van SWOV: https://www.swov.nl/publicatie/ernstig-verkeersgewonden-2016#_ftn3
Basistabel
CBS, SWOV, Eurostat
Geografisch verdeling
Nederland
Achtergrondliteratuur
CBS, KiM
PBL (2020) Verkeersveiligheid (2020) (indicator 0052, versie 58, 17-09-2020) Website Balans van de Leefomgeving. www.pbl.nl/balans. Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag.