Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2010

Biodiversiteit in nationaal perspectief

Achteruitgang natuurkwaliteit wel geremd, maar niet gestopt

In Nederland is het Nationale en Europese doel om de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen in 2010, niet bereikt. Wel is het op wereldschaal geformuleerde doel om de achteruitgang te remmen gehaald. Het snelst gaat de natuurkwaliteit achteruit in gebieden die intensief worden gebruikt, zoals het agrarisch gebied.

    100.000 hectare nieuwe EHS gerealiseerd

    De oppervlakte van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) neemt toe door aankoop, inrichting en beheer van gronden. Per 1 januari 2009 was ca. 100.000 hectare nieuwe EHS gerealiseerd maar de groei loopt nog achter op schema. Veel van de robuuste verbindingen moeten nog begrensd worden.

    Verbeteren ruimte- en milieucondities natuur vordert langzaam

    De belangrijkste oorzaken voor biodiversiteitsverlies in Nederland zijn het gebrek aan geschikt leefgebied, versnippering, verdroging, vermesting, en verzuring van natuurgebieden.  De ruimte- en milieucondities verbeteren langzaam maar is dit nog onvoldoende voor duurzame instandhouding van kwetsbare natuur.

    Nederlandse Natura 2000-gebieden belangrijk, beheer komt op gang

    Nederland heeft met de Waddenzee, duinen en kwelders natuurgebieden die van Internationaal belang zijn. De staat van instandhouding laat nog te wensen over. Beheerplannen van Natura 2000-gebieden worden opgesteld om een eind te maken aan de  onduidelijkheid over wat wel en niet mag rond Natura 2000-gebieden. Dat leidt soms tot weerstand.

    Duurzame landbouw en visserij vorderen langzaam

    Het rijk zet in op verduurzaming van de landbouw en visserij opdat ook daar behoud van biodiversiteit optreedt. Voor duurzame landbouw zijn de doelen niet concreet. De vooruitzichten op het behoud van biodiversiteit in het agrarisch gebied zijn niet hoopvol: agrarisch natuurbeheer is nu niet effectief genoeg, agrobiodiversiteit wordt beperkt ingezet en het aantal soorten van bijvoorbeeld planten, vogels en dagvlinders gaat sterk achteruit. De visserij beantwoordt nog niet aan de duurzaamheidsdoelen.

    Biodiversiteit

    groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
    geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
    oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
    roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
    grijsOp dit moment niet te bepalen
    witDeze analyse is niet uitgevoerd

    Rode Lijst van bedreigde soorten
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Verkorten rode lijsten. Sturen op kwaliteitsverbetering via aankoop en milieuverbeteringlees meer
    Natuurnetwerk Nederland (2027)
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Met huidige budgetten wordt doel niet gehaald. Perspectieven in minder vrijwilligheid en gerichter op samenhang aankopenlees meer
    Stop achteruitgang biodiversiteit 2010
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Kwetsbare soorten en ecosystemen gaan achteruit. Perspectieven liggen in voortzetting EHS en innovatieve combinaties tussen gebruiksectoren en biodiversiteitlees meer
    Ecologische barrières door aanleg nationale infrastructuur (2018)
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Trend onvoldoende om doel te halenlees meer
    Milieucondities natuur
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Afname milieudruk stagneertlees meer
    Duurzame landbouw
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Doelen niet concreet geformuleerdlees meer
    Duurzame visserij
    • Balans 2010 Huidig beleid
    Grootste deel vispopulaties niet duurzaam bevistlees meer