Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2010

Milieudruk belangrijke oorzaak biodiversiteitsverlies

U bekijkt momenteel een archief-versie van deze indicator. Deze indicator is inmiddels geactualiseerd. De actuele versie kunt u hier bekijken.

De achteruitgang van de biodiversiteit is voor een belangrijk deel veroorzaakt door te hoge milieudruk op de natuur. Verzuring, vermesting en verdroging zijn de voornaamste problemen. De druk van deze problemen is wel afgenomen maar blijft een knelpunt voor het duuraaam behoud van planten en dieren.

In Nederland neemt de milieudruk op natuur af, maar verdroging, vermesting en verzuring vormen nog steeds belangrijke knelpunten voor duurzaam behoud van planten en dieren

In Nederland neemt de milieudruk op natuur af, maar verdroging, vermesting en verzuring vormen nog steeds belangrijke knelpunten voor duurzaam behoud van planten en dieren

Beleid voor kwaliteitsverbetering natuur leidt nog niet tot doel

Vanaf 1990 heeft het Rijk doelen gesteld om de milieu- en ruimtecondities voor natuur te verbeteren. Het Rijk stelt zich ten doel om in 2020 de duurzame condities voor het voortbestaan van alle in 1982 voorkomende soorten en populaties, te hebben gerealiseerd (LNV 2006). Deze duurzame condities wil men bereiken door het vergroten, verbinden en verbeteren van natuurgebieden middels de aanleg van de Ecologische Hoofdstructuur (LNV 1990). Grote gebieden hebben immers relatief minder last van externe invloeden en versnippering. Bovendien zijn er in het kader van de Europese Habitatrichtlijn de zogenoemde Natura 2000-gebieden aangewezen met een zwaarder beschermingregime. In deze gebieden worden hogere eisen gesteld aan het verkrijgen van goede milieucondities voor het bereiken van de instandhoudingsdoelen dan in andere natuurgebieden.

Stikstofbelasting gedaald, maar niet ver genoeg

De stikstofdepositie is nog niet ver genoeg gedaald om de problemen in voedselarme ecosystemen op te lossen. Wel blijkt de stikstofdepositie door nieuwe inzichten circa 400 mol/ha/jaar minder te zijn dan voorheen gedacht. Daarmee komen de doelstellingen van het beleid dichterbij. Ook wordt natuurbeheer belangrijker bij het verkleinen van de effecten van de stikstofdepositie. Omdat de gemiddelde toevoer van stikstof lager blijkt te zijn, is deze problematiek beter beheersbaar dan eerder verondersteld

Waterkwaliteit verbetert niet verder door landbouwemissies

De vermesting van het zoete water is sinds 1990 verminderd, maar de laatste jaren verbetert de waterkwaliteit nauwelijks. Door de aansluiting van huishoudens op het riool en aanleg en verbetering van rioolwaterzuiveringsinstallaties zijn de emissies van stikstof en fosfor aanzienlijk verminderd. De waterkwaliteit van de Rijn verbeterde sterk door maatregelen in het buitenland. In de sloten zijn de nutriëntengehalten onveranderlijk hoog. De diffuse emissie van voedingsstoffen uit landbouwgebieden is nu de belangrijkste oorzaak van de hoge nutriëntengehalten.

Aanpak verdroging stagneert

Verdroging is, gezien het beïnvloede areaal natuur, een van de grote milieuproblemen in Nederland. De provincies zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van het antiverdrogingsbeleid, maar deze geven aan dat het areaal waar de knelpunten in verdroging zijn opgelost maar langzaam vordert (LNV, 2009). Omdat de rapportages geen werk in uitvoering beschrijven, heeft het Landelijk Steunpunt Verdroging op verzoek van de Tweede Kamer onderzocht wat de voortgang is. Uit deze voortgangsrapportage blijkt dat voor een kwart van de verdroogde gebieden inmiddels een plan van aanpak is vastgesteld (LSV 2010). Voor meer dan de helft van de gebieden is dit nog niet gebeurd maar zijn de provincies voornemens dat nog in 2010 te doen. De provincies verwachten dat in minder dan de helft van de gebieden de doelstellingen tijdig worden gehaald. In de overige gebieden worden de doelstellingen niet tijdig gehaald of is dat nog niet bekend. Het belangrijkste, gesignaleerde knelpunt is grondverwerving. Grondverwerving is een traag proces en bovendien moeten alle betreffende gronden eerst zijn verworven voor er effectief tot inrichting in het kader van verdrogingsbestrijding kan worden overgegaan.

Referenties

Relevante informatie