Balans van de Leefomgeving

Niet-duurzame bevissing legt grote druk op de mariene biodiversiteit

Het visserijbeleid heeft onvoldoende bijgedragen aan de vermindering van overbevissing en heeft nog niet geleid tot duurzame visserij. Slechts een derde van de commerciële visbestanden in de Noordzee wordt duurzaam bevist. Bijvangsten en bodemvisserij brengen aanzienlijke schade toe aan de biodiversiteit.

 Aandeel duurzaam beviste visbestanden in de Noordzee

Aandeel duurzaam beviste visbestanden in de Noordzee
Aandeel grote vissen in vangsten in de Noordzee

Aandeel grote vissen in vangsten in de Noordzee

Aandeel duurzame visserij bedraagt een derde deel

Slechts een derde van de commerciële visbestanden in de Noordzee wordt duurzaam bevist. Hierbij is voor de 11 belangrijkste visbestanden zowel naar de omvang van het paaibestand (paaibiomassa) als naar de sterfte als gevolg van visserij gekeken. De bestanden van koolvis, schelvis, schol en zeer recent tong worden duurzaam bevist. De bevissing van haring, heek, kabeljauw, kever, makreel, wijting en zandspiering is niet duurzaam.
De vangstquota van de visbestanden waren niet effectief, hoewel de quota aan de hand van adviezen van internationale onderzoekers werden vastgesteld. Slechts voor 8% van de visbestanden werd het wetenschappelijk advies ook daadwerkelijk gevolgd (Piet et al. 2010).

Grote vissen nemen in aantal af

De visserij vangt selectief de grotere soorten en de grotere exemplaren vis weg. In de Noordzee leidt dit ertoe dat de meeste vissen tegenwoordig niet ouder dan 5 jaar worden, terwijl veel soorten van nature een leeftijd van 25 tot 50 jaar kunnen halen. Vissen krijgen daardoor nauwelijks kans om oud genoeg te worden om zich voort te planten. De langdurig hoge visserijdruk heeft genetische verandering bij vissoorten veroorzaakt: ze blijven kleiner en ze worden eerder geslachtsrijp.

Duurzame visserij gaat niet alleen over visbestanden

Op de Noordzee wordt veel gevist met boomkorren en bordentuigen. Daarbij worden kettingen aan het net door de bodem getrokken. Platvissen leven enigszins ingegraven in de bodem. Door met kettingen over de zeebodem te schrapen, wordt de zeebodem tot een diepte van twee tot zes centimeter doorploegd met als doel de platvissen op te jagen. Hierbij wordt de hele bodemfauna zowel in als op de bodem weggevangen, gedood of verspreid. Tevens wordt een groot deel van de vangst direct na het aan boord halen van de netten weer overboord gegooid. Deze bijvangst bestaat uit niet-verhandelbare vissoorten en bodemdieren die onbedoeld in de netten belanden zoals krabben, zeesterren en schelpdieren. Maar het gaat ook om vissen die niet aangeland mogen worden, omdat ze ondermaats zijn of omdat het quotum al is opgevist. Van de overboord gegooide vissen gaat 90% dood.
De overheid wil een reductie van 50% in 2013 van de bijvangsten van commercieel niet-interessante vis (discards genoemd) ten opzichte van de bekende hoeveelheden uit 2007. De precieze omvang van de bijvangsten is omvangrijk maar onzeker. Bij de boomkorvisserij gaat het om een aanzienlijk deel van de totale vangst, namelijk driekwart.

Duurzame visserij neemt toe

Door steeds lagere vangstquota en hogere brandstofprijzen neemt de druk op de visserij om te veranderen toe. Aan de andere kant is er de maatschappelijke druk om te verduurzamen. Via certificering krijgt de consument inzicht in de mate van duurzaamheid bij de visvangst. Als de consument bereid is voor duurzaam gevangen vis extra te betalen, kan daar voor de sector een stimulerende werking van uitgaan. Het keurmerk voor duurzame visserij is die van de Marine Stewardship Council (MSC) voor vis. Het aandeel MSC-gecertificeerde vis is gering, maar neemt toe. Supermarkten streven ernaar om in 2011 alleen nog MSC-gecertificeerde in het wild gevangen vis te verkopen (CBL 2010). Het ministerie van LNV heeft in 2009 de verduurzaming van de visserij gestimuleerd met een subsidie (Certificering in de visketen), en steeds meer vissers hebben interesse in certificering.

Referenties

Relevante informatie