Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2010

Stedelijke leefomgevingskwaliteit

Leefbaarheid van steden is verbeterd

Mede door de beleidsinzet op stedelijke vernieuwing en meer bouwen in en aansluitend op de steden zijn steden weer aantrekkelijker geworden om in te wonen en is de leefbaarheid in probleemwijken verbeterd. Wel verschilt het resultaat per buurt, wijk of stad: er zijn meer en minder succesvolle steden en de leefbaarheidsproblemen beperken zich niet tot de oude steden: ook de nieuwe steden uit de vorige eeuw, zoals Lelystad en Zoetermeer, en zelfs het platteland (denk aan Culemborg) kampen hiermee. Positief is dat het aantal mensen dat woont in gebieden met grote leefbaarheidsproblemen, tussen 1998 en 2009 met bijna 60% is gedaald. Bovendien heeft het bouwen in steden de teruggang in het draagvlak van voorzieningen als gevolg van teruglopende huishoudensomvang afgeremd.

Vooral sociaaleconomische status bepaalt leefbaarheid wijken

Mensen willen wonen in een woning die bij hen past, in een buurt tussen mensen bij wie ze zich thuis voelen en binnen het bereik van werk en winkels, scholen en recreatieve voorzieningen. De sociaal-economische status van een buurt is de belangrijkste factor die de verschillen tussen buurten naar gezondheid, woningprijs en tevredenheid met de woonomgeving bepaalt. Maar de stedelijke inrichting doet er ook toe. Het gaat daarbij vooral om de aanwezigheid van groen en water, de afwezigheid van flats en bedrijventerreinen en een inrichting die bewegen bevordert.

Rood-groenbalans staat onder druk in de Randstad

In een deel van de grote steden en nieuwbouwwijken in de Randstad zijn bewoners minder tevreden over het groen in en om de stad en maken ze er minder gebruik van dan elders in het land. De rijksoverheid wil het gebruik van groen bevorderen, met name door de aanleg van groengebieden in de stadsranden van de Randstad. De aanleg van groen loopt echter achter bij de doelen. Hoe groener de straat, des te hoger de waardering voor groen in de buurt. Bij groengebieden in de stadsrand hangt de waardering meer af van de groenkwaliteit dan van de bereikbaarheid en de hoeveelheid groen. Daarmee zijn aandacht voor een goed ontwerp en voldoende middelen voor de inrichting van straten, parken en groen in de stadsrand belangrijkere voorwaarden voor een groter gebruik van en een hogere waardering voor het stedelijk groen dan investeren in meer en bereikbare groengebieden.

Luchtbeleid werkt, maar is onvoldoende gericht op bescherming gezondheid

De concentraties van deeltjesvormige luchtverontreiniging dalen al enkele decennia. Vooral dankzij het bronbeleid voor onder andere het verkeer. Ondanks een langjarige neerwaartse trend blijft de luchtkwaliteit langs drukke wegen in steden aandacht vragen. Extra bronbeleid voor emissies van fijn stof door verbrandingsprocessen zou de doelmatigheid van het luchtbeleid uit oogpunt van gezondheid ten goede komen. Dergelijke maatregelen leveren een veel grotere gezondheidswinst op dan menig NSL-maatregel.

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de resultaten van de beleidevaluatie van de stedelijke leefomgevingskwaliteit.

Rood-groenbalans in stedelijke netwerken

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

Tevredenheid met groen in en om de stad
  • Balans 2010 Huidig beleid
Blijft in Randstad achter, beleidsdoelen meer richten op kwaliteit dan kwantiteitlees meer
Beschikbaarheid groen in de buurt
  • Balans 2010 Huidig beleid
Blijft in Randstad achterlees meer
Voldoende groen in nieuwbouwwijken
  • Balans 2010 Huidig beleid
Blijft in Randstad achterlees meer
Recreatieve gebruikswaarde om de steden
  • Balans 2010 Huidig beleid
Blijft in Randstad achterlees meer

Lokale luchtkwaliteit

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

Lokale luchtkwaliteit NO2 blootstelling (2015)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Bij 150 grote stallen wordt de PM10-norm overschreden. Doelbereik drukke stadswegen gevoelig voor tegenvallers in effectiviteit maatregelenlees meer
Bij 150 grote stallen wordt de PM10-norm overschreden. Doelbereik drukke stadswegen gevoelig voor tegenvallers in effectiviteit maatregelenlees meer
Lokale luchtkwaliteit PM10-blootstelling (vanaf 2011)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Bij 150 grote stallen wordt de PM10-norm overschreden. Doelbereik drukke stadswegen gevoelig voor tegenvallers in effectiviteit maatregelenlees meer
Bij 150 grote stallen wordt de PM10-norm overschreden. Doelbereik drukke stadswegen gevoelig voor tegenvallers in effectiviteit maatregelenlees meer
Lokale luchtkwaliteit PM2,5-blootstelling (2015)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Reductiedoel wordt waarschijnlijk 15%, als het doel 20% wordt, is extra beleid nodiglees meer
Reductiedoel wordt waarschijnlijk 15%, als het doel 20% wordt, is extra beleid nodiglees meer

Overige milieuthema’s

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

Ernstige geurhinder 2010
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Geurhinder door open haarden neemt toelees meer
Geurhinder door open haarden neemt toelees meer
Nuttige toepassing van afval (2015)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Voorlopige resultatenlees meer
Voorlopige resultatenlees meer
Bodemsanering 2015
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Saneringstempo o.a. afhankelijk van tempo herinrichting landelijke en stedelijke gebieden en bedrijfsterreinenlees meer
Saneringstempo o.a. afhankelijk van tempo herinrichting landelijke en stedelijke gebieden en bedrijfsterreinenlees meer