Balans van de Leefomgeving

Bedrijfsvestigingen en werkzame personen binnen bebouwd gebied, 2002 – 2008

Het beleid van de Nota Ruimte streeft naar een optimale benutting van verdichtingsmogelijkheden binnen bestaand bebouwd gebied. De Nota Ruimte noemt daarbij een streefwaarde van 40 procent van het uitbreidingsprogramma binnen het bebouwd gebied van 2000 (BBG2000). Het aandeel nieuwe bedrijfsvestigingen binnen BBG2000 lag in de periode 2006-2008 met 73% ruim boven de streefwaarde. Ook in de periode 2002 – 2006 lag dit aandeel ruim boven de 40%. De uitbreiding van het aantal werkzame personen was in de periode 2006-2008 met 61% ook ruim binnen de streefwaarde. In de daaraan voorafgaande periode was er in een aantal gebieden een afname van het aantal werkzame personen. Deze afname vond vooral plaats binnen het BBG2000.

Verandering bedrijven en werkzame personen verspreid buiten bebouwd gebied 2000

Verandering bedrijven en werkzame personen verspreid buiten bebouwd gebied 2000
Verandering aantal bedrijven en werkzame personen aan bebouwd gebied 2000 per provincie

Verandering aantal bedrijven en werkzame personen aan bebouwd gebied 2000 per provincie
 Verandering bedrijven en werkzame personen geclusterd buiten bebouwd gebied 2000

Verandering bedrijven en werkzame personen geclusterd buiten bebouwd gebied 2000

Bedrijfsvestigingen binnen en buiten bebouwd gebied

In de recente periode 2006-2008 is het aantal bedrijfsvestigingen flink toegenomen. Het overgrote deel van de uitbreiding (73%) vond plaats binnen BBG2000. Dit aandeel lag ook hoger dan in de daaraan voorafgaande perioden (69% en 46%). In alle provincies was het aandeel uitbreiding binnen BBG2000 boven de streefwaarde van 40%. Alleen in de periode 2002 – 2004 was het aandeel binnen de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland en Overijssel lager dan 40%. In die periode was in Noord-Holland sprake van een daling van het aantal bedrijfsvestigingen binnen BBG2000. In absolute zin ging het om vrij kleine aantallen.

Werkzame personen binnen en buiten bebouwd gebied

De ontwikkeling van het aantal werkzame personen laat een grilliger beeld zien. In de meest recente periode is in alle provincies het aantal werkzame personen toegenomen. Van de uitbreiding vond ruim 61% binnen BBG2000 plaats. Dit is ruimschoots binnen de streefwaarde en het lag in geen enkele provincie onder de 40%. In de periode 2002 – 2006 daalde het aantal werkzame personen in verschillende provincies. Deze afname vond vooral plaats binnen BBG2000. In deze periode haalden alleen de provincies Flevoland en Noord-Brabant een aandeel van meer dan 40% binnen BBG2000.

Intensiveringsbeleid Nota Ruimte

Het beleid in de Nota Ruimte is gericht op intensivering van het ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied. Daarbij noemt de nota ook een streefgetal voor de realisatie van woningen en arbeidsplaatsen binnen het bestaand bebouwd gebied: 40 procent van het totale uitbreidingsprogramma. Uitleglocaties waar ten tijde van vaststelling van de begrenzing bebouwd gebied 2000 reeds was begonnen met bouwen, zijn veelal binnen de begrenzing terecht gekomen. Deze locaties worden in de eerste paar jaren na vaststelling van de begrenzing nog volgebouwd. Hierdoor is het aandeel binnen bebouwd gebied gebouwde woningen in deze eerste jaren relatief hoog. Daarom kijken we bij deze indicator alleen naar de ontwikkelingen vanaf 2002.

Relevante doelstellingen Nota Ruimte

Uitvoeringsdoelstellingen:

  • Optimale benutting van verdichtingsmogelijkheden.

Operationele doelstellingen:

  • Verbeteren van de leefbaarheid en de sociaaleconomische positie van de steden; behoud en versterking van de variatie tussen stad en land.

Algemene doelstellingen:

  • Krachtige steden monitor nota ruimte Netwerken en steden.

Referenties

Naam van het gegeven

Werkgelegenheid (vestigingen en werkzame personen) binnen bebouwd gebied 2000

Omschrijving

Aandeel (percentage) van de uitbreiding van bedrijfsvestigingen en werkzame personen binnen bebouwd gebied 2000 (bg2000)

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

Bebouwd gebied is afgebakend door VROM/DG Ruimte, waarbij gebruik is gemaakt van het bestand bodemgebruik 2000 van het CBS (basis voor CBS bodemstatistiek)
Vestigingen uit het LISA-bestand zijn gelokaliseerd met behulp van het bestand Adrescoördinaten Nederland (ACN). Vervolgens zijn per provincie voor de jaren 2000, 2002, 2004, 2006 en 2008 het aantal vestigingen en het aantal werkzame personen geteld dat binnen of buiten bebouwd gebied 2000 ligt. Hiermee is het aandeel van de netto uitbreiding van banen en vestigingen binnen bebouwd gebied 2000 berekend. In een aantal provincies was er een afname van de werkgelegenheid.
De eerste jaren volgend op de vaststelling van de grens bebouwd gebied worden bestaande nieuwbouwlocaties binnen bebouwd gebied volgebouwd en ligt het aandeel binnen bebouwd gebied in deze eerste jaren relatief hoog. Voor een goede beoordeling van gerealiseerde aandelen binnen bebouwd gebied 2000 moet daarom vooral naar de ontwikkelingen na 2002 worden gekeken.
LISA registreert het aantal werkzame personen op vestigingsniveau. Aangezien een werkzame persoon bij meerdere vestigingen werkzaam kan zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand vier dagen in loondienst is en één dag actief is als zelfstandig ondernemer, geven de uiteindelijke werkgelegenheidscijfers feitelijk inzicht in het totaal aantal bezette arbeidsplaatsen of banen.

Basistabel

LISA vestigingenregisterAdrescoördinaten NederlandBebouwd gebied 2000

Geografisch verdeling

Provincies in Nederland

Achtergrondliteratuur

VROM (2004), Begrenzing bebouwd gebied 2000, Den Haag: Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Directoraat-Generaal Ruimte.

Opmerking

De ontwikkeling van werken is conjunctuurgevoelig. Bij een aantrekkende economie kan wellicht ook het aandeel werkzame personen binnen bebouwd gebied weer toenemen