Balans van de Leefomgeving

Bundeling werken in nationale bundelingsgebieden, 2000 – 2008

Het beleid van de Nota Ruimte is gericht op het bundelen van stedelijke ontwikkelingen in daarvoor aangewezen nationale bundelingsgebieden. Het doel is om het aandeel verstedelijking binnen de bundelingsgebieden minimaal gelijk te houden. In de afgelopen periode (2006-2008) is het bundelingspercentage voor werken (bedrijfsvestigingen en werkzame personen) nagenoeg gelijk gebleven.

Aandeel bedijfsvestigingen in nationale bundelingsgebieden per provincie, 2000 - 2008

Aandeel bedijfsvestigingen in nationale bundelingsgebieden per provincie, 2000 – 2008
Verandering aantal bedrijfsvestigingen binnen en buiten nationale bundelingsgebieden per provincie

Verandering aantal bedrijfsvestigingen binnen en buiten nationale bundelingsgebieden per provincie
Aandeel werkzame personen in nationale bundelingsgebieden per provincie

Aandeel werkzame personen in nationale bundelingsgebieden per provincie
Verandering aantal werkzame personen binnen en buiten nationale bundelingsgebieden per provincie

Verandering aantal werkzame personen binnen en buiten nationale bundelingsgebieden per provincie
Nationale bundelingsgebieden verstedelijking

Nationale bundelingsgebieden verstedelijking

Bundelingspercentage voor werken blijft gelijk

Ruim de helft van de bedrijfsvestigingen (52%) en 58% van de werkzame personen in Nederland vallen binnen de grenzen van nationale bundelingsgebieden. In de afgelopen periode (2006 – 2008) is het bundelingspercentage voor werken (bedrijfsvestigingen en werkzame personen) nagenoeg gelijk gebleven. Het aandeel bedrijfsvestigingen binnen nationale bundelingsgebieden is 0,2 procentpunt toegenomen terwijl het aandeel werkzame personen licht is afgenomen. De bundeling van de uitbreiding van werkzame personen lag in de periode 2006 – 2008 iets hoger dan in de daaraan voorafgaande periode (2000 – 2006). Daarmee is het aandeel binnen bundelingsgebied bijna op hetzelfde niveau als in 2000.

Provinciale verschillen in bundelingspercentage voor werken

Als we kijken naar de verschillen tussen provincies dan zien we dat het aandeel werken binnen nationale bundelingsgebieden voor zowel bedrijfsvestigingen als werkzame personen is toegenomen binnen de provincies Groningen, FIevoland en Zuid-Holland. In de provincie Drenthe is het aandeel werkzame personen binnen het bundelingsgebied toegenomen. De provincies Overijssel, Noord-Holland en Limburg laten een daling van het aandeel werkgelegenheid binnen nationale bundelingsgebieden zien. In de periode 2002 – 2006 is in een aantal provincies het aantal werkzame personen afgenomen. De afname was daarbij sterker binnen bundelingsgebieden.

Bundeling naar sector

Aandeel bedrijfsvestigingen en werkzame personen binnen nationale bundelingsgebieden naar sector

Aandeel bedrijfsvestigingen en werkzame personen binnen nationale bundelingsgebieden naar sector

De werkgelegenheid binnen de sector zakelijke dienstverlening is het meest gebundeld en binnen de sector industrie het minst. Ook hier zijn geen grote veranderingen in de afgelopen periode opgetreden. Vooral in de sectoren industrie en logistiek is de bundeling voor werkzame personen in de afgelopen periode licht gedaald. Alleen bij de consumetendiensten bleef de bundeling gelijk.

Relevante doelstellingen Nota Ruimte

Uitvoeringsdoelstellingen:

  • Bundeling van verstedelijking in bundelinggebieden

Operationele doelstellingen:

  • Ontwikkeling van nationale stedelijke netwerken en stedelijke centra; verbeteren van de leefbaarheid en de sociaaleconomische positie van de steden; behoud en versterking van de variatie tussen stad en land

Algemene doelstellingen:

  • Versterking van de internationale concurrentiepositie van Nederland; krachtige steden; vitaal platteland

Referenties

Naam van het gegeven

Bundeling van werken binnen nationale bundelinggebieden

Omschrijving

Aandeel (percentage) van bedrijfsvestigingen, werkzame personen en de mutaties binnen nationale bundelinggebieden.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De vestigingen uit het LISA-bestand op adresniveau zijn met behulp van het bestand Adreslocaties gelokaliseerd, en vervolgens is per provincie het aantal werkzame personen en het aantal vestigingen geteld dat binnen of buiten een bundelinggebied ligt. Om de ontwikkeling (afname of toename van bundeling) beter in beeld te krijgen is ook het bundelingpercentage van de netto toegevoegde vestigingen en werkzame personen berekend. Om te onderzoeken of bundeling sectorgevoelig is, zijn voor heel Nederland ook bundelingcijfers berekend per bedrijfssector.Voor de begrenzing van nationale bundelinggebieden zijn voor zover beschikbaar de door provincies vastgestelde grenzen gebruikt, aangevuld met de voorlopige grenzen uit de Nota Ruimte voor de provincies waar nog geen bundelingsgebied was vastgesteld.

Basistabel

LISAAdrescoördinaten Nederland (ACN)

Geografisch verdeling

Provincies in Nederland

Opmerking

In de Nota Ruimte zijn voorlopige grenzen van nationale bundelinggebieden aangewezen. Het is de bedoeling dat een definitieve begrenzing door de provincies wordt vastgesteld. Een aantal provincies heeft de grens van het bundelinggebied reeds vastgesteld. Naast het nationale bundelinggebied hebben verschillende provincies ook regionale bundelinggebieden aangewezen. Deze regionale bundelinggebieden zijn bij deze analyse buiten beschouwing gelaten.
De ontwikkeling van werken en daarmee de bundeling is conjunctuurgevoelig. Bij een aantrekkende economie kan wellicht ook de bundeling van werken toenemen
In het LISA-bestand worden, indien nodig, historische correcties doorgevoerd. Bij de levering van LISA2008 zijn de cijfers van de provincie Zuid-Holland bijgewerkt waardoor de ontwikkelingen afwijken van eerdere versies.
LISA registreert het aantal werkzame personen op vestigingsniveau. Aangezien een werkzame persoon bij meerdere vestigingen werkzaam kan zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand vier dagen in loondienst is en één dag actief is als zelfstandig ondernemer, geven de uiteindelijke werkgelegenheidscijfers feitelijk inzicht in het totaal aantal bezette arbeidsplaatsen of banen.