Balans van de Leefomgeving

Doel geluidreductie railverkeer waarschijnlijk niet gehaald in 2010

U bekijkt momenteel een archief-versie van deze indicator. Deze indicator is inmiddels geactualiseerd. De actuele versie kunt u hier bekijken.

In 2010 zouden er hoofdzakelijk stille treinen moeten rijden. Het aantal stille reizigerstreinen neem toe, maar de doelstelling wordt waarschijnlijk niet tijdig gehaald.

De bijdrage van stille reizigerstreinen op het totaal aantal gereden wagonkilometers per jaar neemt toe.

De bijdrage van stille reizigerstreinen op het totaal aantal gereden wagonkilometers per jaar neemt toe.

Percentage stille reizigerstreinen neemt toe sinds 1987

Het gebruik van stille (reizigers)treinen is toegenomen van minder dan 10% in 1987 tot 48% in 2007. De geluidreductie door stille treinen compenseerde (gemiddeld over het hele land) de toename van geluidemissie door een groeiend aantal treinbewegingen op het spoor.

Doel voor 2010 wordt hoogst waarschijnlijk niet gehaald

Het doel om in 2010 vrijwel alle treinen 7 dB stiller te maken wordt waarschijnlijk niet gehaald. De beschikbare gegevens tot 2007 laten zien dat het tempo waarmee het aandeel stille treinen toeneemt daarvoor te langzaam verloopt. De ministeries van Verkeer en Waterstaat en VROM zijn in 2002 het Innovatieprogramma Geluid gestart. In dit programma zijn door de spoorsector pilots uitgevoerd om bestaand spoormaterieel stiller te maken. Zo is het gebruik van remblokken onderzocht die het spoormaterieel significant stiller maken. Dit programma is in 2007 afgerond. Spoorvervoerders zijn echter nog niet overgegaan tot een grootschalige invoering van stillere remsystemen. Naar verwachting zal de implementatie versnellen door een prestatieregeling die ProRail vanaf 2008 heeft ingevoerd (ProRail 2010). Deze regeling beloont vervoerders die treinen stiller maken met een bonus waardoor de kosten per kilometer zullen afnemen. Deze beloning zal in mindering gebracht worden op de factuur voor de gebruiksvergoeding.
Mogelijk versnelt deze regeling het tempo van invoering van stille treinen. Het is echter niet aannemelijk dat de regeling tot stand brengt dat het merendeel van de treinen al in 2010 is voorzien van stille remsystemen. Daarvoor was de opgave die in 2007 resteerde te groot.

Bronbeleid voor treinen is op termijn mogelijk

De EU heeft regels gesteld aan alle nieuwe (goederen)treinen die internationaal worden ingezet. Daardoor zullen treinen op termijn in principe stiller worden dan de lawaaiige treinen van nu. Maar omdat treinen een lange levensduur hebben, zullen de meer lawaaiige treinen ook nog lang worden gebruikt en zullen zij de geluidproductie op het spoor dus nog geruime tijd blijven beĆÆnvloeden. Hierdoor is het effect van nieuwe stille treinen pas na enkele tientallen jaren relevant voor het voldoen aan de normen. Het nationaal beleid (zoals hierboven geschetst) is erop gericht dat de treinen die in Nederland rijden vervroegd worden voorzien van een stil remsysteem. In het innovatieprogramma is aangekondigd dat prestatieregeling voor stille treinen een aantal jaren na invoering strenger zal worden. Dan volgt een zogenoemde malus, een verhoging van de kosten per gereden kilometer voor vervoerders die blijven rijden met lawaaiig materieel. Hierdoor moet de vrijblijvendheid van de prestatieregeling verdwijnen. Hierdoor kan het effect van bronbeleid aan treinen mogelijk nog sneller worden bereikt.

Doel: hoofdzakelijk stille treinen in 2010

Een doel uit de Beleidsnota Verkeersemissies is dat er in 2010 hoofdzakelijk treinen rijden met een geluidproductie die minstens 7 dB(A) lager is dan dat van materieel met gietijzeren remblokken. Daarnaast is het doel gesteld dat er in 2015 in ieder geval in de nachtperiode op alle trajecten alleen nog stille treinen rijden.

Referenties

  • ProRail (2010). Prestatieregeling Toename stille treinkilometers, Netverklaring 2010.
  • VROM (2004). Beleidsnota Verkeersemissies. Ministerie van VROM. Den Haag
  • V&W (2008). De resultaten van het Innovatieprogramma Geluid. Nederland betaalbaar stiller. Ministerie van VenW. 23 juni 2008. Den Haag
  • Geluidproductie railverkeer 2010
  • Knelpunten geluid langs spoorwegen

Naam van het gegeven

Percentage stille treinen

Omschrijving

Hoeveelheid kilometers gereden met stille treinen op het totaal aantal gereden voertuigkilometers per jaar

Verantwoordelijk instituut

ProRail

Berekeningswijze

Gegevens railverkeer: ASWIN, Deltarail, gegevens 1987, 1996, 2000, 2004, 2005, 2006, 2007. De gegevens zijn de samenvoeging van treincategorieƫn uit het Reken- en Meetvoorschrift geluidhinder 2006: Reizigerstreinen (cat 1, 2 en 5), stille reizigerstreinen (cat. 3, 6, 7, 8), goederentreinen (cat. 4) en hoge snelheidstreinen (cat. 9 en 10). Voertuigkilometers gedurende het hele etmaal.

Basistabel

Database ASWIN, ProRail

Geografisch verdeling

Landelijk totaal

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks, afhankelijk van gegevenslevering