Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2010

Handelingsopties bereikbaarheid en milieu

Bereikbaarheid, milieu, natuur en veiligheid gebaat bij kilometerheffing

Kilometerheffing vermindert de congestie aanzienlijk, maar juist de inzet van dit instrument is het meest onzeker vanwege de technische complexiteit en de noodzaak om de privacy te waarborgen. Met deze optie kan de congestie naar verwachting – afhankelijk van de precieze invulling – met een kwart tot de helft afnemen, zelfs als daarbij rekening wordt gehouden met onzekerheden in de daadwerkelijke gedragsreacties van automobilisten en bedrijven.

Zonder kilometerheffing zijn grote investeringen in infrastructuur noodzakelijk

Weliswaar is het mogelijk met meer investeringen in wegen dan in de Nota Mobiliteit en MIRT zijn voorzien, nog additioneel reistijdwinst te boeken en de bereikbaarheid te verbeteren, maar het vergt een investering van 20 tot 30 miljard euro om zonder kilometerheffing de congestie in dezelfde mate te reduceren. Bovendien zijn de kosten van meer wegen voor de leefomgeving aanzienlijk: de CO2-emissie en de geluidshinder door verkeer zal verder stijgen en ook de versnippering en de verstoring van natuur en landschap en de verkeersonveiligheid nemen toe. Vooral rond Amsterdam en Rotterdam blijft de fileproblematiek weerbarstig; zeker hier zijn andere strategieën noodzakelijk om dit probleem op te lossen.

Bundelen en verdichten van verstedelijking helpt op termijn

Bundelen en verdichten van verstedelijking betekent dat er meer woningen en arbeidsplaatsen komen in of nabij steden en nabij openbaarvervoerhaltes en snelwegopritten. Daarmee is dit een zinvol instrument om de bereikbaarheid te verbeteren en de milieubelasting door verkeer te reduceren: het verkleint de gemiddelde afstand tussen wonen en werken, verbetert de efficiëntie van het gebruik van wegen en openbaar vervoer en stimuleert het langzaam verkeer.

Integrale aanpak van MIRT verdient versterking

De afweging en prioritering van bovenstaande opties vergen planvorming en integrale afweging op regionaal niveau. Het MIRT biedt daartoe de mogelijkheden. De complexiteit van de besluitvorming en de uitvoering van MIRT-projecten zullen de nodige nationale en regionale bestuurlijke daadkracht vragen. Ervaringen met Randstad Urgent en het recent gestarte MIRT laten zien dat winst te behalen valt met een gebiedsgerichte programma-aanpak met een duidelijke verdeling van taken en bevoegdheden van de verschillende overheden. Samenwerking en afstemming zijn echter niet vanzelfsprekend, dus vraagt dit inzet van alle partijen die bij het MIRT betrokken zijn.