Balans van de Leefomgeving

Emissies van fijn stof (PM2.5) 60% onder het niveau van 1990

Sinds 1990 zijn de emissies van direct uitgestoten fijn stof (PM2.5) met 60% gedaald. Met het vastgestelde beleid komen de geraamde emissies van PM2,5 in 2010 uit op circa 15 kiloton. Voor PM2,5 bestaat er geen nationaal emissieplafond. Bij de herziening van de NEC-richtlijn zal waarschijnlijk een emissieplafond voor PM2,5 worden vastgesteld.

Gerealiseerde en geraamde emissies van fijn stof (PM2,5).

Gerealiseerde en geraamde emissies van fijn stof (PM2,5).

Emissie PM2,5 in 2010 geraamd op circa 15 kiloton

De geraamde emissie van direct uitgestoten PM2,5 in 2010 bedraagt met vastgesteld beleid circa 15 kiloton (ECN en PBL 2010). PM2,5 is het stof met een doorsnee kleiner dan 2,5 micrometer dat tot in de diepere luchtwegen kan doordringen. In 2008 bedroeg de emissie 18 kiloton. De afname van 3 kiloton in twee jaar komt grotendeels door het schoner worden van het wegverkeer (2 kiloton, roetfilters) en het overschakelen op gas bij raffinaderijen (1 kiloton). Het voorgenomen beleid heeft geen invloed meer op emissies in 2010. Voor PM2,5 bestaat er geen nationaal emissieplafond. Bij de herziening van de NEC-richtlijn zal waarschijnlijk een emissieplafond voor PM2,5 worden opgenomen.

Vergelijking met raming uit de Milieubalans 2009

De geraamde emissie van PM2,5 voor 2010 is met 1,5 kiloton omlaag bijgesteld vergeleken met de raming van vorig jaar, gepresenteerd in de Milieubalans 2009 (PBL 2009). Ruim 1 kiloton komt door lagere inschatting van stalemissies in de veehouderij. Daarnaast zijn de emissies door verkeer met circa 0,5 kiloton omlaag bijgesteld.

Emissies van PM2,5 circa 60% gedaald sinds 1990

In 1990 werd nog ongeveer 45 kton PM2,5 uitgestoten. Sinds 1990 zijn de emissies van PM2,5 met circa 60% gedaald tot 18 kiloton in 2008 (tabel 1). De afname in emissies met 60% is vooral te danken aan regelgeving die gericht is op het stellen van eisen aan emissies en/of aan het gebruik van best beschikbare technieken.

De daling heeft vooral plaatsgevonden bij de bedrijven en het (weg)verkeer. De afname bij de bedrijven (industrie, energiesector en raffinaderijen) wordt verklaard door de milieuregelgeving, waaronder het Besluit Emissie-Eisen Stookinstallaties (BEES) en de Nederlandse Emissie Richtlijn Lucht (NER). Dit heeft geleid tot maatregelen zoals procesaanpassingen en een toename van het gebruik van filters. Daarnaast zijn de bedrijven overgeschakeld op schonere brandstoffen. De daling bij het wegverkeer is vooral het gevolg van de aanscherping van Europese emissie-eisen aan nieuwe auto’s.

Tabel 1 Gerealiseerde en geraamde emissies van PM2,5 in Nederland (in kiloton)

Sector 1990 2000 2008 Raming 2010 (vastgesteld beleid) Raming 2020 (vastgesteld beleid) Raming 2020 (voorgenomen beleid) NEC- plafond vanaf 2010
               
Industrie 14 4 3 3,5 3,9 2,9  
Raffinaderijen 4 2 1 0,4 0,4 0,4  
Energiesector 1 0 0 0,2 0,4 0,4  
Afvalverwerking 1 0 0 0,0 0,0 0,0  
Verkeer 19 12 8 6,5 3,3 3,1  
Landbouw 1 1 1 0,6 0,7 0,7  
Huishoudens 4 4 3 3,2 3,4 3,4  
HDO Bouw 1 1 1 0,6 0,6 0,6  
               
Totaal NEC-sectoren 45 24 18 15,0 12,7 11,5 geen
Zeescheepvaart 7 7 6 3,7 4,1 4,1  

Emissies van PM2,5 dalen verder na 2010, maar reductietempo neemt af

De emissies dalen tussen 2010 en 2020 verder met circa 15% (2,3 kiloton), maar minder dan in de perioden daarvoor (ECN en PBL 2009). Tussen 1990 en 2000 daalden de emissies met circa 46% (20,6 kiloton). Voor de periode 2000-2010 wordt met het vastgestelde beleid een daling verwacht van 38% (9,1 kiloton).

Na 2010 dalen de emissies vooral bij het verkeer, met circa 3 kiloton, als gevolg van de verdergaande aanscherping van emissie-eisen aan nieuwe vracht- en personenauto’s. Het betreft hier de verwachte emissievermindering bij vastgesteld beleid. Bij de bedrijven (industrie, energiesector en raffinaderijen) wordt na 2010 met het vastgestelde beleid een toename in emissies verwacht, met circa 0,5 kiloton, als gevolg van de groei van de economie.

Als ook rekening wordt gehouden met het voorgenomen beleid, dat is het actieplan voor fijn stof voor bedrijven en de invoering van een kilometerprijs, daalt de emissie in 2020 met een extra 1,2 kiloton tot 11,5 kiloton. In dit geval wordt voor de periode 2010-2020 een emissiedaling verwacht van circa 25%, bij 15% met vastgesteld beleid. Onbekende effecten van voorgenomen maatregelen bij pluimveestallen met normoverschrijdingen zijn in deze ramingen niet meegenomen.

Bij de zeescheepvaart lift de PM2,5 daling mee op het overschakelen naar brandstoffen met een lager zwavelgehalte. De emissies van de zeescheepvaart vallen niet onder de NEC-richtlijn en tellen dus niet mee bij de emissies die aan Nederland worden toegerekend.

Referenties

  • PBL (2009). Milieubalans 2009. Publicatienummer 500081015, Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven.
  • ECN en PBL (2010). Referentie emissies en energie 2010-2020. Rapportnummer ECN-E–10-004, ECN/PBL, Petten/Bilthoven

Relevante informatie