Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2010

Ontwikkelingen in rijksbufferzones, 2000 – 2006

In de Nota Ruimte wordt beschreven dat het beleid streeft naar een goede balans tussen rood en groen en een vergroting van de recreatieve functie van de rijksbufferzones. Uit de gegevens blijkt dat het overgrote deel van de bufferzones groene functies heeft, maar dat er in de periode 2000-2006 wel een verschuiving is opgetreden naar rode functies. De balans tussen rood en groen verschuift dus richting rood en dit gaat vooral ten koste van de landbouw. De landbouw wordt bovendien ook omgezet in recreatie. In de periode 2000-2003 is het oppervlak recreatieve functies en water toegenomen. In die periode is ook sprake van een toename van bouwterreinen. Tussen 2003 en 2006 neemt het areaal aan bouwterreinen af, veelal ten gunste van recreatieve functies zoals sportterreinen, parken en plantsoenen.

Ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones

Ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones
Verandering ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones 2000-2003

Verandering ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones 2000-2003
Verandering ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones 2003-2006

Verandering ruimtegebruik binnen Rijksbufferzones 2003-2006
Nieuwbouwwoningen binnen Rijksbufferzones

Nieuwbouwwoningen binnen Rijksbufferzones
Rijksbufferzones

Rijksbufferzones

Rijksbufferzones in Nota Ruimte

Het beleid op basis van de Nota Ruimte schenkt op een aantal plaatsen expliciet aandacht aan de gewenste ontwikkelingen in de rijksbufferzones. Deze bufferzones tussen de afzonderlijke steden in de Randstad en in Limburg en tussen Arnhem en Nijmegen zijn in de bovenstaande figuur weergegeven. Het gaat daarbij voornamelijk om het versterken van de recreatieve functie van deze zones, het behouden en verbeteren van de balans tussen rood en groen en het open houden van deze gebieden nabij de steden, die onder druk staan van de verstedelijking.

Ruimtegebruik in rijksbufferzones

Ongeveer driekwart van de rijksbufferzones bestaat uit groene functies. Het gaat dan vooral om de functie landbouw. Ongeveer 12 procent van de rijksbufferzones bestaat uit bos en natuur. Gemiddeld over alle rijksbufferzones van Nederland vullen de recreatieve bestemmingen 6 procent, de rode functies 7 procent en water 12 procent van de oppervlakte. Slechts 1 procent van de rijksbufferzones bestaat uit bouwterrein. Bouwterreinen komen tijdelijk en voornamelijk voor bij de transitie van landbouw naar rode en recreatieve functies.

Verandering ruimtegebruik in rijksbufferzones

In de periode 2000-2003 is ruim 420 hectare aan groen in de rijksbufferzones verdwenen. Daarvoor in de plaats is 140 hectare aan stedelijke functies en 120 hectare aan bouwterrein bijgekomen. Ook de oppervlakte aan water en recreatieve functies is gegroeid. Tussen 2003 en 2006 is er ruim 150 hectare aan groen en ruim 230 hectare aan bouwterrein verdwenen. De recreatieve functies zijn met ruim 200 hectare gegroeid. Nadere beschouwing leert dat vooral bouwterrein is omgezet in recreatieve functies. Zo is er in rijksbufferzone Amstelland-Vechtstreek ongeveer 50 hectare bouwterrein omgezet naar recreatieve functies. In de periode 2003-2006 is de oppervlakte van acht rijksbufferzones aan recreatieve functies toegenomen en bij twee rijksbufferzones is het zo goed als gelijk gebleven.

Woningvoorraad in Rijksbufferzones

De meest recente cijfers van het bodemgebruik zijn van 2006. Om ook iets over recente ontwikkelingen binnen rijksbufferzones te kunnen zeggen is gekeken naar de ontwikkeling van de woningvoorraad in meer recente jaren. De woningvoorraad in de rijksbufferzones is tussen 2000 en 2004 elke twee jaar met ongeveer 1 procentpunt uitgebreid. Daarmee was de ontwikkeling binnen de rijksbufferzones in deze periode in totaal iets lager dan in Nederland als geheel waar de afgelopen periode elke twee jaar ongeveer 1,7 procent aan de woningvoorraad werd toegevoegd. In de perioden 2004-2006 en 2006-2008 is er duidelijk meer gebouwd in de rijksbufferzones. De ontwikkeling van de woningvoorraad in de rijksbufferzones is in deze periode vrijwel gelijk aan Nederland als geheel. In de rijksbufferzones Maastricht-Sittard/Geleen en Utrecht/Hilversum zijn tussen 2006 en 2008 juist relatief meer woningen gebouwd met een groei van 6,0 en 4,2 procent.

Relevante doelstellingen Nota Ruimte

Uitvoeringsdoelstellingen:

  • – Behoud en verbetering van balans tussen rood en groen; versterking van de dagrecreatieve functie van rijksbufferzones.

Operationele doelstellingen:

  • – Bereikbare en toegankelijke recreatievoorzieningen in en om de steden; vergroten van de internationale concurrentiepositie van de Randstad als geheel; behoud en versterking van de variatie tussen stad en land.

Algemene doelstellingen:

  • – Versterking van de internationale concurrentiepositie van Nederland; krachtige steden; vitaal platteland; borging en ontwikkeling van belangrijke (inter)nationale ruimtelijke waarden.

Referenties

Naam van het gegeven

Verstedelijking in Rijksbufferzones

Omschrijving

Verdeling van functies over het oppervlak van de rijksbufferzones. Uitbreiding van de woningvoorraad binnen rijksbufferzones

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Basistabel

Als basis voor deze indicatoren zijn de CBS-bestanden van het bodemgebruik van 2000, 2003 en 2006 gebruikt met een bewerking om volgtijdelijke vergelijkingen mogelijk te maken.

Verschijningsfrequentie

Iedere drie jaar

Opmerking

Rode functies: infrastructuur, wonen en werken. Groene functies: landbouw, bos en natuur. Recreatieve functies: sportterrein, volkstuin, dagrecreatief terrein, verblijfsrecreatie, park en plantsoen. Water: binnenwater en buitenwater. Bouwterrein: bouwgrond.
De begrenzing van de rijksbufferzones is overgenomen van DG Ruimte. De gehanteerde begrenzing van de rijksbufferzones is in oktober 2009 vastgelegd door het ministerie van VROM. In de gehanteerde begrenzing is zoveel mogelijk de bestaande geconcentreerde bebouwing buiten de rijksbufferzones gelaten. Dit heeft als gevolg dat de cijfers over de woningvoorraad niet vergelijkbaar zijn met de vorige publicatie