Balans van de Leefomgeving

Landbouw

Doelen nutriëntenoverschotten landbouw binnen bereik

Het beleid voor mest en ammoniak beperkt de verspreiding van ammoniak, nitraat en fosfaat door het milieu via regulering van het agrarisch gebruik van stikstof (N) en fosfor (P). Daartoe heeft het beleid doelen geformuleerd voor toelaatbare overschotten op de N- en P-balansen van de landbouwsector. In de periode 2000-2007 is dit N-overschot met 25% gedaald en nam het P-overschot met 46% af. Door aanscherping van mestgebruiksnormen worden de doelen waarschijnlijk gehaald.

Nitraatconcentratie in zandgebieden nadert het doel; in lössgebieden nog niet

Door de gerealiseerde reductie van het N-overschot verminderde de uitspoeling van nitraat naar het bovenste grondwater. De regionale verschillen in de gemiddelde nitraatconcentraties zijn echter groot. In de zandgebieden bleven de concentraties lange tijd ver boven het doel van 50 mg/l, maar tussen 2005 en 2009 daalde de gemiddelde concentratie naar 52 mg/l; daar komt het doel dus binnen bereik. In het Zuid-Limburgse lössgebied ligt de gemiddelde concentratie echter nog ver boven het doel, namelijk op circa 80 mg/l. In de overige regio’s (klei en veen) is de concentratie al geruime tijd lager dan 50 mg/l. Het is nog niet duidelijk welke mate van middeling Nederland mag toepassen om te voldoen aan de nitraatdoelstelling van de EU-nitraatrichtlijn.

Bundeling intensieve landbouw 2006-2020 ligt rond doel

Het doel van het beleid is onder andere het verspreid voorkomen van glastuinbouw te verminderen en deze te concentreren in daarvoor aangewezen gebieden. Dit lukt redelijk. Zo is de oppervlakte verspreid voorkomende kassen in de periode 2002-2008 met 33% gedaald en de concentratie in de aangewezen gebieden toegenomen van 46% in 2000 naar 63% in 2008.

Duurzame landbouw en visserij vorderen langzaam

Het rijk zet in op verduurzaming van de landbouw en visserij opdat ook daar behoud van biodiversiteit optreedt. Voor duurzame landbouw zijn de doelen niet concreet. De vooruit-zichten op het behoud van biodiversiteit in het agrarisch gebied zijn niet hoopvol: agrarisch natuurbeheer is nu niet effectief genoeg, agrobiodiversiteit wordt beperkt ingezet en het aantal soorten van bijvoorbeeld planten, vogels en dagvlinders gaat sterk achteruit. De visserij beantwoordt nog niet aan de duurzaamheidsdoelen.

Het PBL heeft diverse doelen geëvalueerd van het nationale beleid voor landbouw:

Landbouw

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

Bundeling intensieve landbouw (2006-2020)
  • Balans 2010 Huidig beleid
Op basis trendlees meer
Milieudruk gewasbeschermingsmiddelen (2010)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Reductie milieudruk oppervlaktewater stagneert sinds 2006lees meer
Reductie milieudruk oppervlaktewater stagneert sinds 2006lees meer
Mestproductieplafond (vanaf 2006)
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
Geen langetermijndoel vastgesteldlees meer
Geen langetermijndoel vastgesteldlees meer
Nitraat in het bovenste grondwater
  • Balans 2010 Huidig beleid
  • Balans 2010 Voorgenomen beleid
"Doel voor zand binnen bereik, voor klei en veen bereikt; in lössgebied nog niet binnen bereik"lees meer
"Doel voor zand binnen bereik, voor klei en veen bereikt; in lössgebied nog niet binnen bereik"lees meer