Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2012

Mobiliseren van energie in de keten

In de voedselketen leeft bij veel partijen de bereidheid om te verduurzamen. Doordat partijen in de keten veelal afhankelijk zijn van elkaar, vraagt verduurzaming om ‘gezamenlijk bewegen’. Echter, in plaats van gezamenlijk te bewegen houden partijen elkaar vooral gevangen.

Veel energie bij partijen, maar niet altijd resultaat

Het voedselsysteem is in belangrijke mate een marktsysteem. Binnen de huidige marktordening heeft de overheid weinig speelruimte voor een directe sturing op verduurzaming. Verduurzaming zal vooral gerealiseerd moeten worden door partijen in de keten en door consumenten. Partijen in de keten lijken deze verantwoordelijkheid ook te willen nemen. In de praktijk zijn er vele initiatieven van boeren, fabrikanten, retailers, burgers en consumenten om de voedselvoorziening te verduurzamen. Er zit voldoende energie in de keten om te verduurzamen, maar toch vindt deze energie nog niet altijd even goed zijn weg naar de realisatie en opschaling van concrete verduurzamingsinitiatieven.

Heldere stellingname overheid geeft ketenpartijen richting en vertrouwen

De voedselmarkt is een verzadigde markt met een felle concurrentie om lage marges. In de huidige marktsetting kennen verduurzamingsinitiatieven een hoog afbreukrisico. Partijen in de keten kijken naar elkaar voor het zetten van de eerste stap. Door als overheid duidelijk stelling te nemen over de richting waarin verduurzaming van het voedselsysteem moet plaatsvinden, neemt het afbreukrisico voor partijen af. Stellingname van de overheid kan aan kracht winnen door regelgeving in het vooruitzicht te stellen. Partijen weten dan waar ze aan toe zijn en zijn eerder bereid te investeren in verduurzaming. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat regelgeving goed wordt gehandhaafd en er geen uitzonderingen worden gemaakt voor achterblijvers. Dat laatste is funest voor het vertrouwen van ketenpartijen in het handelen van de overheid. Zonder dat vertrouwen komen zij niet in beweging.