Balans van de Leefomgeving

Energie

  • Energietransitie vraagt voorbereidingstijd

    Met het Energieakkoord is onder meer het beleid voor hernieuwbare energie in Nederland tot 2023 geconcretiseerd. Een meer geleidelijke realisatie van de doelstelling van 16 procent – in 2023 in plaats van 2020, zoals was vastgelegd in het Regeerakkoord – heeft een flinke lastenverlichting met zich meegebracht. Dit laat zien dat voor een kosteneffectief transitiepad veel tijd nodig is.

  • Tempo van introductie hernieuwbare energie moet flink omhoog

    De ambitie om in 2050 een vermindering van de broeikasgasemissies met ten minste 80 procent te realiseren, vraagt een inzet van hernieuwbare energiebronnen van 35-80 procent. De laagste waarde is alleen voldoende als alle technische opties voor energiebesparing worden benut en jaarlijks zo’n 80 megaton CO2 wordt afgevangen en opgeslagen. De ontwikkeling van CO2-opslag stagneert echter. Extrapolatie van het benodigde tempo tot 2020/2023 zou voor Nederland uitkomen op 30-35 procent hernieuwbare energie in 2050. Om 80 procent emissiereductie van broeikasgassen in 2050 te kunnen realiseren, zal het aandeel hernieuwbare energie vanaf 2020 moeten toenemen met zo’n 2 procent(punt) per jaar. Een percentage dat tot op heden bij lange na niet is gehaald.

  • Doorzetten als het moeilijk wordt

    Een transitieproces gaat niet altijd van een leien dakje. Dit is nu bijvoorbeeld duidelijk zichtbaar op de elektriciteitsmarkt. Door de toename van zonne- en windenergie daalt de elektriciteitsprijs. Investeringen in zonne- en windenergie zullen daardoor afhankelijk blijven van overheidssubsidies (ook als de kosten van die installaties dalen). Gecombineerd met de lage economische groei, de overcapaciteit aan conventionele centrales en de lage CO2-prijs, leidt dit tot vervroegde afschrijving van fossiele elektriciteitscentrales. Ook efficiënte WKK-centrales worden onrendabel door de combinatie van hoge gas- en lage elektriciteitsprijzen.
  • Wat nu nog innovatief is, moet het beeld van 2050 bepalen

    Tot 2050 moeten technologieën voor schone energie in een stevig tempo worden geïntroduceerd om broeikasgasemissies in Nederland met 80-95% te kunnen reduceren. Hiervoor is het nodig een flink aantal nog nauwelijks (

In de Balans voor de Leefomgeving analyseert PBL in hoeverre huidige maatschappelijke ontwikkelingen en het huidige beleid bijdragen aan het bereiken van een koolstofarme economie in 2050, zie: Klimaat en energie (PDF, 1 MB).

Evaluatie van het klimaat, energie en luchtbeleid

Het PBL heeft geëvalueerd wat de effecten zijn van het beleid voor energie, klimaat en lucht . In hoeverre zijn bijvoorbeeld de beleidsdoelen gehaald voor de uitstoot van broeikasgassen? En hoe staat het met de voorgenomen energiebesparing? Kan de overheid nog meer doen om de beleidsdoelen te halen? Onderstaande stoplichten geven een bondig overzicht van de mate waarin doelen naar verwachting tijdig worden gehaald. Een uitgebreidere analyse vindt u door te klikken op de items in de linkerkolom. Anders dan voorgaande jaren worden de doelen voor energiebeleid geëvalueerd in een aparte publicatie die in oktober 2014 verschijnt: de Nationale Energie Verkenning.

Klimaat en energie

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

Kyotoverplichting (2008-2012)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Nederland heeft waarschijnlijk genoeg emissierechten om aan Kyotoverplichting te voldoenlees meer
Nederland heeft meer dan genoeg emissierechten om aan Kyotoverplichting te voldoenlees meer
Broeikasgasemissies niet-ETS-sectoren EU-doel (2020)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Geraamde totale emissie waarschijnlijk onder het doel voor 2020, emissies van sectoren echter niet altijd onder sectorale emissieplafondslees meer
Op dit moment niet te bepalen. In oktober 2014 verschijnt de nationale energieverkenning van PBL en ECNlees meer
Hernieuwbare energie, EU-richtlijn (2020)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Inzet hernieuwbare energie in 2020 te laag om te voldoen aan EU-doellees meer
Op dit moment niet te bepalen. In oktober 2014 verschijnt de nationale energieverkenning van PBL en ECNlees meer
Windenergie op land (2020)
  • Balans 2014
Op dit moment niet te bepalen. In oktober 2014 verschijnt de nationale energieverkenning van PBL en ECNlees meer
Windenergie op zee (2023)
  • Balans 2014
Op dit moment niet te bepalen. In oktober 2014 verschijnt de nationale energieverkenning van PBL en ECNlees meer
Energiebesparing, EU-richtlijn (2020)
  • Balans 2014
Op dit moment niet te bepalen. In oktober 2014 verschijnt de nationale energieverkenning van PBL en ECNlees meer

Luchtverontreiniging

groenUitvoering van het beleid leidt waarschijnlijk tot het halen van het doel
geelGeraamde ontwikkeling ligt rond het doel, beleid zou robuust gemaakt kunnen worden voor tegenvallers
oranjeGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, met intensivering van het beleid is het doel wel realiseerbaar
roodGeraamde ontwikkeling leidt waarschijnlijk niet tot het halen van het doel, vraagt fundamentele herziening van de huidige aanpak door andere beleidsinstrumenten in te zetten of door doelen aan te passen
grijsOp dit moment niet te bepalen
witDeze analyse is niet uitgevoerd

NOx-emissie (vanaf 2010)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
NOx-emissie daalt gestaag, maar in 2010 nog boven emissieplafondlees meer
De uitstoot van stikstofoxiden in 2012 lag 12 kiloton (5%) onder het Europese emissieplafond dat geldt vanaf 2010 (NEC).lees meer
SO2-emissie (vanaf 2010)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Ruim onder het emissieplafond dat geldt vanaf 2010lees meer
In 2012 16 kiloton (32%) onder het emissieplafond.lees meer
NH3-emissie (vanaf 2010)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
In 2011 enkele kilotonnen onder emissieplafond maar nog gevoelig voor tegenvallerslees meer
In 2012 8 kiloton (6%) onder het emissieplafond.lees meer
NMVOS-emissie (vanaf 2010)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Ruim onder het emissieplafond dat geldt vanaf 2010lees meer
In 2012 35 kiloton (19%) onder het emissieplafond.lees meer
Lokale luchtkwaliteit PM10-blootstelling (vanaf 2011)
  • Balans 2014
Data niet tijdig beschikbaar.lees meer
Lokale luchtkwaliteit NO2 blootstelling (2015)
  • Balans 2014
"Nog 50 km rijksweg voldoet niet aan de norm; sterke verbetering sinds 2000."lees meer
Lokale luchtkwaliteit PM2,5-blootstelling (2015)
  • Balans 2014

Lees verder