Balans van de Leefomgeving
Balans van de Leefomgeving 2014

Mobiliteit en bereikbaarheid

  • Bereikbaarheid blijft op peil

    De afgelopen jaren is de bereikbaarheid van woon- en werkplekken in Nederland min of meer stabiel gebleven. Dit komt doordat zowel de reissnelheid per auto als de nabijheid van woon- en werkplekken niet veel veranderden.

  • Ruimtelijk en infrastructureel beleid werken elkaar vaak tegen

    De overheid wil banengroei en woningbouw vooral bij multimodale knooppunten, plekken die met verschillende vervoermiddelen – auto, openbaar vervoer – goed bereikbaar zijn. Dat is niet gelukt. Circa 60 procent van de groei sinds 2000 vond plaats op snelweglocaties. Een betere afstemming tussen centraal infrastructuur- en decentraal ruimtelijkeordeningsbeleid is van belang om beide beleidsdomeinen doelmatiger en doeltreffender te laten zijn. Nu gaan ontwikkelingen in wonen, werken en mobiliteit regelmatig tegen elkaar in, terwijl ze elkaar ook kunnen versterken.

  • Veel meer zuinige auto’s door vergroening belastingen

    Belastingmaatregelen om de verkoop van kleine, zuinige auto’s te stimuleren, en daarmee de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, zijn effectief geweest. Nederland is nu één van de Europese koplopers in de verkoop van zuinige auto’s.

  • CO2-uitstoot van personenauto’s nam minder af dan verwacht

    Vooral door de belastingmaatregelen, maar ook door de economische crisis nam het aantal energiezuinige auto’s toe en verminderde de uitstoot van CO2 uit nieuwe personenauto’s. Deze afname is echter minder dan verwacht, namelijk 2 in plaats van 4-5 procent tussen 2006 en 2012. Dit komt ten eerste doordat de auto’s in de praktijk minder zuinig zijn dan de testresultaten (en dus de folders van de fabrikanten) doen vermoeden. Ten tweede hebben de belastingmaatregelen zuinige auto’s goedkoper gemaakt, waardoor er meer van werden verkocht en meer mee werd gereden.

  • Vergroening autobelastingen kost schatkist miljarden

    Het succesvol stimuleren van zuinige auto’s kost de schatkist jaarlijks vele miljarden euro’s. Ten opzichte van 2008 zijn de rijksinkomsten uit de aanschafbelasting op personenauto’s (bpm) met 1,5 tot 2 miljard euro per jaar gedaald, dat wil zeggen met ongeveer de helft verminderd. Dit is voor een belangrijk deel het resultaat van de vergroening van de aanschafbelasting. De balans tussen hoge kosten en lage CO2-reductie kan worden verbeterd door belastingtarieven en voorwaarden periodiek aan te passen aan de reacties van autokopers.

  • Aantal verkeersslachtoffers licht gedaald

    In 2013 vonden bijna 600 mensen de dood in het verkeer en raakten ruim 19.000 personen er ernstig door gewond. Hoewel dit aantal minder is dan in 2012, blijft het doel van minder dan 10.600 ernstig gewonden in 2020 vrijwel zeker buiten bereik.

In de Balans van de Leefomgeving analyseert PBL de ontwikkelingen op het gebied van de mobiliteit en de bereikbaarheid in de afgelopen jaren, zie Mobiliteit en bereikbaarheid (PDF, 2 MB).

Evaluatie van het beleid voor mobiliteit en bereikbaarheid

Onderstaande tabel vat de voortgang samen die de mobiliteitssector maakt ten aanzien van de doelen gericht op het verbeteren van de leefomgeving.

Mobiliteit

Trajecten met gewenste reistijd in spits (vanaf 2000)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Verbeter de doorstroming door uitbreiding wegcapaciteit, spitsheffing, verkeersmanagement en belasten van kilometervergoedinglees meer
"Reistijdverlies door files onder het niveau van 2000; op 94% van het hoofdwegennet wordt aan norm voldaan."lees meer
Nabijheid van wonen en werken (vanaf 1996)
  • Balans 2014
De nabijheid is ongeveer gelijk gebleven, omdat de grootste groei van arbeidsplaatsen en bevolking heeft plaatsgevonden in de steden.lees meer
Verkeersveiligheid (2020)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Aantal verkeersdoden sterk afgenomen, maar aantal ernstig gewonden juist toegenomenlees meer
Aantal verkeersdoden sterk afgenomen, maar doel voor ernstig gewonden buiten bereik.lees meer
Uitstoot luchtverontreinigende stoffen wegverkeer (vanaf 1990)
  • Balans 2014
Dankzij maatregelen zijn de emissies van fijn stof en stikstofoxiden gedaald bij een toegenomen aantal kilometers dat voertuigen afleggen.lees meer
CO2 uitstoot transportsector, EU-richtlijn (2020)
  • Balans 2014
"Volgens de NEV 2014 (ECN/PBL, 2014; p.93) nemen de CO2 emissies van verkeer en vervoer met 30 tot 37 Mton af tot 2020; boven het doel van 25 Mton."lees meer

Lees verder