Balans van de Leefomgeving

Voedselverspilling vooral bij huishoudens

Ongeveer de helft van de voedselverspilling vindt plaats bij huishoudens, een kwart door de industrie en een kwart bij andere voedselleveranciers zoals supermarkten, catering en horeca. De Nederlandse huishoudens gooien jaarlijks voor ongeveer 2,5 miljard euro aan eetbaar voedsel weg. Voedselverspilling is het vermijdbare verlies van eetbaar voedsel. Het gaat dus niet om onvermijdbare verliezen als sinaasappelschillen en dergelijke.

De consument consumeerde in 2013 87 procent van de in de supermarkt gekochte voedingsmiddelen. Van het totale verlies, bijna 70 kilogram van bij de supermarkt gekochte voedingsmiddelen, is ruim twee derde vermijdbaar.

De consument consumeerde in 2013 87 procent van de in de supermarkt gekochte voedingsmiddelen. Van het totale verlies, bijna 70 kilogram van bij de supermarkt gekochte voedingsmiddelen, is ruim twee derde vermijdbaar.
Aandeel voedselresten in huishoudelijk afval in diverse regio's.

Aandeel voedselresten in huishoudelijk afval in diverse regio’s.

Voedselverspilling door huishoudens is 10-15%

Er is sprake van voedselverspilling als voedsel dat is bestemd voor consumptie, en dat meestal is gekocht, niet wordt opgegeten. Het gaat dus niet om schillen en botten, want dat zijn onvermijdelijke verliezen. Huishoudens zijn verantwoordelijk voor bijna de helft van de verspilling. De meerderheid van de consumenten zegt bereid te zijn om minder voedsel te verspillen (PBL 2013; Rood et al 2014). In 2009 hebben overheid en marktpartijen afgesproken om in 2015 de verspilling met 20% te verminderen. Uit projecten als de Food Battle (Bos-Brouwers et al 2013) is gebleken dat huishoudens met meer aandacht voor ‘op maat kopen en koken’ en ‘slim bewaren’ deze 20% kunnen halen. Er was in 2013 nog geen sprake van vermindering, zowel de totale verspilling als het aandeel van huishoudens is min of meer hetzelfde als in 2009-2010. De consument gebruikt maar 80% van de in de supermarkt gekochte voedingsmiddelen. Van het verlies van 66 kilogram is bijna 50 kilogram, vermijdbaar en dus verspilling. Tweederde van het verspilde voedsel wordt onbereid of onaangeroerd als restafval of GFT-afval afgevoerd (CREM, 2013).

De verliezen in de Nederlandse voedselketen

De verspilling in de gehele Nederlandse voedselketen (inclusief landbouw, industrie en horeca) is per hoofd twee tot drie keer zo hoog als die van huishoudens alleen (Soethoudt en Bos-Brouwers, 2014). Dit komt omdat Nederland een grote producent en exporteur van voedingsmiddelen is.

Europese vergelijking

De voedselverliezen in Nederlandse huishoudens behoren tot de grootste binnen de EU. Volgens cijfers van de Europese Commissie (2010) gooien Nederlandse huishoudens bijna 50% meer voedselresten (inclusief oneetbare delen als schillen en botten) weg dan de gemiddelde inwoner van de 27 lidstaten. Het valt op dat het absolute verlies per hoofd volgens de EU cijfers (112 kilogram per jaar in 2006) 40 procent hoger is als volgens de Nederlandse cijfers (70 kilogram per jaar in 2010). Dit heeft mogelijk te maken met een andere verdiscontering van voedselverliezen bij de productie van voedsel in Nederland voor de export. Bovendien zijn deze EU cijfers verouderd en worden hier alleen gebruikt voor een indicatieve vergelijking van Nederland met andere Europese landen.

De Nederlandse consument verspilt relatief veel voedsel. Bron: EC 2010.

De Nederlandse consument verspilt relatief veel voedsel. Bron: EC 2010.

Referenties

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving, auteur: Hans van Grinsven