Balans van de Leefomgeving

Waterveiligheid

  • Transitie in het waterveiligheidsbeleid vergroot interactie met regio en samenleving

    In het waterveiligheidsbeleid is een transitie gaande van een beleid uitsluitend gericht op het voorkómen van overstromingen naar een beleid dat zich ook richt op het beperken van de gevólgen van een overstroming (aantal slachtoffers en maatschappelijke ontwrichting). De interactie met andere overheden en actoren neemt hierdoor sterk toe op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling en de rampenbestrijding. Ook de interactie met de burger en het vergroten van de handelingsopties bij een overstroming krijgen een grotere aandacht. Dit kan het bewustzijn over en de kennis van de overstromingsrisico’s sterk verbeteren.

  • Veel dijken, stuwen, sluizen en stormvloedkeringen onvoldoende veilig

    Door de continue investeringen in onderhoud en verbetering van de waterkeringen is de waterveiligheid de afgelopen tijd verder verbeterd. Een aantal kilometers primaire waterkeringen zoals dijken, duinen en dammen voldoet echter nog niet aan de huidige veiligheidseisen. Het aandeel van de waterkeringen dat niet aan de eisen voldoet, is toegenomen van 15 procent (549 kilometer) in 2001 tot 35 procent (1.302 kilometer) in 2014. Dit komt enerzijds door nieuwe kennis en anderzijds door het feit dat een groter aantal kunstwerken is getoetst. Van de waterkerende kunstwerken zoals stuwen, sluizen en stormvloedkeringen voldoet 45 procent (799) in 2014 niet aan de eisen. De dijken en kunstwerken worden op orde gebracht in het Hoogwaterbeschermings-programma. In september 2014 presenteert het kabinet de nieuwe veiligheidsnormen op basis van overstromingskansen. In de periode 2017-2023 wordt een nieuwe toetsingsronde voorzien van de primaire waterkeringen en waterkerende kunstwerken op basis van deze nieuwe normen.

  • Nieuwe normen: kans op overstroming neemt af en doelmatigheid investeringen in preventie neemt toe

    Preventie, het voorkómen van overstromingen, is en blijft de basis van het beleid. Uitgangspunt voor de aangekondigde nieuwe normen is een minimaal beschermingsniveau voor iedereen die achter de dijken en duinen woont. Deze norm (kans op overlijden is niet groter dan 1/100.000 per jaar) wordt aangescherpt op plaatsen waar sprake kan zijn van grote groepen slachtoffers en/of grote economische schade en/of ernstige schade door uitval van vitale en kwetsbare infrastructuur van nationaal belang (IenM 2014). Wordt het voorgenomen beleid geïmplementeerd, dan neemt de veiligheid in Nederland sterk toe: de kans op een overstroming neemt substantieel af ten opzichte van de huidige situatie.

  • Aandacht voor beperken gevolgen: concretiseringsslag nodig

    In het beleid ontbreekt een concreet, richtinggevend doel voor het beperken van het mogelijke aantal slachtoffers door een overstroming. Dat is opvallend omdat een groot aantal slachtoffers en het verlies van dierbaren voor de burger toch een van de meest ontwrichtende gevolgen is van een ramp. Ook bestaat in het beleid nog geen duidelijke gebiedsspecifieke samenhang tussen preventie (type dijken), ruimtelijke inrichting (vluchtplaatsen) en evacuatie. Wel beoogt het Rijk (proces)afspraken te maken met de andere overheden en sectorale private partijen over het verminderen van de kwetsbaarheid van Nederland voor overstromingen tot 2050.

In de Balans voor de Leefomgeving analyseert PBL hoe in Nederland wordt omgegaan met water, een bepalende factor voor Nederland als een veilige, leefbare en welvarende Delta, zie Waterkwaliteit en -veiligheid (PDF, 3 MB). Het gaat daarbij om beleid, doelbereik en sturing van de bescherming tegen overstromingen en de aanwezigheid van voldoende water van goede kwaliteit (zie Waterkwaliteit) om te gebruiken door mens en natuur.

Evaluatie van het waterbeleid

Onderstaande tabel vat de voortgang samen ten aanzien van de doelen gericht op het verbeteren van de waterveiligheid.

Waterveiligheid

Watertekort en zoetwaterbeschikbaarheid korte termijn (2021)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
"In normale én in droge jaren kunnen de meeste gebruikers van voldoende water worden voorzien"lees meer
"In normale én in droge jaren kunnen de meeste gebruikers van voldoende water worden voorzien."lees meer
Waterveiligheid preventie: toestand primaire waterkeringen (2050)
  • Balans 2012
  • Balans 2014
Het beschermingsniveau voor waterveiligheid is niet op het gewenste peil. In het Deltaprogramma wordt nieuw veiligheidsbeleid ontwikkeld.lees meer
Het beschermingsniveau voor waterveiligheid is niet op het gewenste peil. In het Deltaprogramma wordt nieuw veiligheidsbeleid ontwikkeld.lees meer

Lees verder