Balans van de Leefomgeving

Met het voorgenomen beleid ligt het 2020 doel CO2-emissie van de sector transport binnen bereik, het 2030 doel is niet in zicht.

U bekijkt momenteel een archief-versie van deze indicator. Deze indicator is inmiddels geactualiseerd. De actuele versie kunt u hier bekijken.

Met het voorgenomen beleid ligt het 2020 doel CO2-emissie van de sector transport binnen bereik, het 2030 doel is niet in zicht.

Met het voorgenomen beleid ligt het 2020 doel CO2-emissie van de sector transport binnen bereik, het 2030 doel is niet in zicht.

Energiegebruik en CO2-emissie sector verkeer en vervoer

In de Nationale Energieverkenning 2016 is de historische ontwikkeling van het binnenlandse energiegebruik en de bijbehorende CO2-emissie van de sector verkeer en vervoer in kaart gebracht (Geilenkirchen et al, 2017; Schoots et al, 2016). Voor de jaren 2016-2030 zijn deze grootheden geraamd volgens een beleidsvariant gebaseerd op vastgesteld beleid en een beleidsvariant die is uitgebreid met voorgenomen beleid.

Waargenomen energiegebruik en CO2-emissie

Na een forse daling van het binnenlandse energiegebruik door de transportsector tussen 2011 en 2014 van in totaal 12 procent is het energiegebruik in 2015 weer licht toegenomen tot 489 petajoule. De daling tussen 2011 en 2014 was het gevolg van een combinatie van stagnerende verkeersvolumes, een zuiniger wordend wagenpark en de ontwikkeling dat internationale vervoerders en particulieren in de grensstreek meer in buurlanden tanken. In 2015 leidde de aantrekkende economie tot groeiende verkeersvolumes en die groei werd niet volledig gecompenseerd door het zuiniger wordende wagenpark, waardoor het energiegebruik licht toenam. De daling van het energiegebruik en de lichte groei van de inzet van biobrandstoffen hebben tussen 2011 en 2014 tot een daling van 13 procent van de CO2-uitstoot van het binnenlandse vervoer geleid. In 2015 is de CO2-uitstoot echter met 1,5 procent toegenomen tot 34,5 megaton als gevolg van het toegenomen energiegebruik en een lichte daling van de inzet van biobrandstoffen.

Geraamd energiegebruik

Tussen 2015 en 2020 blijft het binnenlandse energiegebruik binnen de transportsector naar verwachting stabiel (figuur 1a). Het effect van aantrekkende verkeersvolumes door de groeiende economie en de lage brandstofprijzen wordt bijna geheel gecompenseerd door het zuiniger worden van het personenautopark als gevolg van Europees bronbeleid en Nederlandse stimuleringsmaatregelen en een verwachte efficiĆ«ntieverbetering in het goederenvervoer over de weg. Na 2020 wordt een lichte afname van het energiegebruik van de transportsector geraamd van 493 petajoule in 2020 naar 477 petajoule in 2030. Dat het energiegebruik maar beperkt daalt na 2020 is mede het gevolg van het feit dat veel Europees en nationaal beleid voor de periode na 2020 nog niet is uitgewerkt en dus ook nog niet in de raming is verwerkt. De geraamde daling van het energiegebruik na 2020 wordt veroorzaakt door een verwachte verbetering van de brandstofefficiĆ«ntie van personenauto’s als gevolg van de door de EU voorgenomen aanscherping van de CO2-norm voor nieuwe personenauto’s naar 73 gram per kilometer vanaf 2025.

Energiebesparing verkeer en vervoer

De afspraken uit het Energieakkoord voor de transportsector leiden in 2020 naar verwachting tot een energiebesparing van 19 petajoule (bandbreedte 11-27 PJ). De in het akkoord afgesproken besparingsdoelstelling voor mobiliteit van 15 tot 20 PJ wordt daarmee waarschijnlijk gehaald. De meeste energiebesparing binnen verkeer en vervoer komt voort uit de aanscherping van de Europese CO2-emissienormen voor nieuwe personenauto’s (per 2021) en bestelauto’s (per 2020). Het effect wordt geraamd op 12 petajoule in 2020. De nationale maatregelen, waaronder de fiscale stimulering van elektrische auto’s en een aantal programma’s gericht op het verbeteren van de energie-efficiĆ«ntie in de logistiek en in het personenvervoer, leiden gezamenlijk tot een besparing van 7 petajoule in 2020.

Geraamde CO2-emissie

De CO2-uitstoot van het binnenlandse verkeer en vervoer daalt tussen 2015 en 2020 naar verwachting met 4 procent tot 33,1 megaton met een bandbreedte van 30,6-35,9 megaton, ondanks de stabilisatie van het energiegebruik (figuur 1b). Dit komt vooral door de toenemende inzet van biobrandstoffen. Tussen 2020 en 2030 daalt de CO2-uitstoot van het binnenlandse vervoer bij voorgenomen beleid verder tot 31,5 megaton in 2030 met een bandbreedte van 27,9-37,0 megaton, wat in lijn is met de ontwikkeling van het energiegebruik. Daarbij is verondersteld dat de inzet van biobrandstoffen na 2020 stabiel blijft. Het beleidskader voor hernieuwbare energie in transport ontbreekt nog voor de periode na 2020.
De overheid heeft voor de CO2-emissie van de transportsector een maximum van 35,5 megaton in 2020 als streefwaarde gesteld. Daarnaast is in het Energieakkoord een maximum uitstoot afgesproken van 25 megaton in 2030. Uit de ramingen blijkt dat het doel van 35,5 megaton in 2020 binnen bereik ligt maar het doel van 25 megaton in 2030 onder het voorgenomen beleid niet wordt gehaald.

CO2-emissie verkeer en vervoer

Referenties

  • Geilenkirchen, G., M. ’t Hoen & M. Traa (2017), Verkeer en vervoer in de nationale energieverkenning 2016. Den Haag, Planbureau voor de Leefomgeving.
  • Klein, J., Hulskotte, H., Ligterink, N. Molnar, H. & Geilenkirchen, G. (2016), Methods for calculating the emissions of transport in the Netherlands. 2016, Den Haag: CBS.
  • Schoots, K., M. Hekkenberg & P. Hammingh (2016), Nationale Energieverkenning
  • 2016. Petten/Den Haag: Energieonderzoek Centrum Nederland/Planbureau voor de Leefomgeving.

Naam van het gegeven

CO2-doelen transport en energiebesparing

Omschrijving

Energiegebruik en CO2 emissies van de sector verkeer en vervoer

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL); auteur: Michel Traa, Gerben Geilenkirchen

Berekeningswijze

Binnenlands Energiegebruik en de bijbehorende CO2-emissie van de sector verkeer en vervoer zijn gebaseerd op de Nationale Energieverkenning (NEV) 2016 (Geilenkirchen et al, 2017).Het energiegebruik voor internationaal vervoer door de lucht en over het water wordt niet tot het binnenlands energiegebruik gerekend. De CO2-emissie die daarbij vrijkomt wordt conform de IPCC-richtlijnen beleidsmatig niet aan Nederland toegerekend en is derhalve niet meegenomen.De CO2-uitstoot uit biobrandstoffen wordt conform de IPCC-richtlijnen niet tot het Nederlandse emissietotaal gerekend en is derhalve niet meegenomen.

Basistabel

Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Geen

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Opmerking

Gebaseerd op de Nationale Energieverkenning 2016 (Geilenkirchen et al, 2017)