Natuurlijk Kapitaal Nederland | natuur & economie verbinden

Heldere positionering belangrijk voor toekomst TEEB-Stad tool

TEEB Stad tool12 juni 2015 – De TEEB-Stad tool helpt gemeenten, ontwikkelaars en bedrijven om zicht te krijgen op de positieve effecten van stedelijk groen. Bijvoorbeeld op de gezondheid of de waarde van woningen. Het instrument is goed gedocumenteerd, maar wordt nog weinig gebruikt, blijkt uit een evaluatie door het Planbureau voor de Leefomgeving. Verduidelijking van de functie van de tool in besluitvormingsprocessen kan richting geven aan de verdere ontwikkeling van het instrument.

De TEEB-Stad tool werd gelanceerd in 2013 op initiatief van onder andere het ministerie van Economische Zaken. Het instrument stelt de gebruiker in staat om het economisch en maatschappelijk potentieel van nieuw te ontwikkelen stadsgroen en -water strategisch te benutten. Met behulp van kengetallen geeft de tool aan welke baten er optreden bij verschillende ‘groene’ of ‘blauwe’ maatregelen. Zo kan een gemeente die meer bomen en struiken wil planten een indruk krijgen van de besparing in gezondheidskosten die deze investering oplevert, in de vorm van euro’s per jaar. Andere baten liggen bijvoorbeeld op het terrein van klimaatadaptatie, leefbaarheid en sociale cohesie. Het gebruik van de tool is kosteloos.

Veelzijdige tool faciliteert ontwikkeling van stadsgroen

Het PBL evalueerde de tool aan de hand van literatuuronderzoek en interviews met de makers en gebruikers ervan. De geïnterviewden gebruiken de TEEB-Stad tool niet alleen als rekeninstrument, zo blijkt uit de evaluatie. Het instrument wordt ook ingezet voor ondersteuning van de communicatie, het proces en de bewustwording rondom de baten van stedelijk groen. Zo maakt de tool de financiering en organisatie van natuurinclusieve oplossingen bespreekbaar. Voor partijen die groenontwikkeling willen koppelen aan economisch of maatschappelijk rendement zorgt de tool voor onderhandelingsruimte in het gesprek met andere belanghebbenden, laat de evaluatie zien.

De tool blijkt het meest van nut in de planfase van projecten. De makers geven aan dat ze nadrukkelijk niet bedoeld is als vervanging van een besluitvormingsproces, maar ter ondersteuning (lees ook het verslag van de werkconferentie naar aanleiding van de tool). Ze gaan de tool breder onder de aandacht brengen van gemeenten en projectontwikkelaars, met als achterliggende gedachte dat breder gebruik leidt tot een netwerk van ambassadeurs rondom de tool. Bestuurlijke inbedding van het instrument is daarnaast essentieel, zo stellen de makers – juist voor de lange termijn.

Afbakening van de tool noodzakelijk

De onderzoekers bevelen aan om het doel van de TEEB-Stad tool helder af te bakenen. Is ze vooral bedoeld ter ondersteuning van de communicatie of het proces, of als rekeninstrument?  Als het doel van de tool duidelijk is, wordt ook duidelijk hoe nauwkeurig en gedetailleerd de tool verder zou moeten worden ontwikkeld. Dat betreft in het bijzonder de kengetallen, die op dit moment de orde van grootte van de baten weergeven. Daarmee zijn de kentallen geschikter voor de agendavormende fase van het beleidsproces dan voor de daadwerkelijke besluitvorming. Om van nut te zijn in besluitvorming moeten de kentallen worden aangescherpt.

Daarnaast is een aanbeveling om meer categorieën van welvaartsbaten op te nemen in de tool , zodat een vollediger beeld ontstaat. Nu ontbreekt nog een aantal baten in de tool. Sommige baten zijn moeilijk in geld uit te drukken, zoals de educatieve waarde, de primaire productie, of het reinigend vermogen van groen. Over andere baten is nog te weinig bekend, zoals de invloed van stadslandbouw op werkgelegenheid en woongenot.

Het PBL zal de resultaten van deze studie gebruiken als bouwsteen voor haar programma Natuurlijk Kapitaal Nederland. Hierin onderzoekt het PBL waar natuur en economie elkaar kunnen versterken en hoe overheden en ondernemers daar concreet mee aan de slag kunnen.

Meer informatie