Natuurlijk Kapitaal Nederland | natuur & economie verbinden

Roel in ’t Veld, Tilburg University

Roel in ’t Veld is Unesco hoogleraar Governance and Sustainability aan Tilburg University en associate van KWINK Groep.

roel-in-t-veld

Nobele waarden in een economische gedaante: financiering van natuur

Tien jaar geleden deden we een studie naar de relaties tussen natuur en gezondheid. Verblijf in of zelfs aanraking met natuur bleek niet alleen gezond, maar zelfs lichamelijk herstel te kunnen versnellen. De elite in de academische gezondheidszorg toonde aanvankelijk enige aarzeling om de conclusie te aanvaarden. Inmiddels is het gemeengoed. Natuur heeft ook economische waarde, is een productiefactor.

Economische waardevorming van natuur is vandaag de dag zelfs een beleidsdoel. Dat roept ook weerstand op. Prijzen en markten doen hun intrede in een domein dat lang is beheerst door overheidsfinanciering en altruïsme. Bovendien hebben markten zo hun eigen nadelen, omdat de externe effecten niet geprijsd zijn en dus ontglippen aan economische tucht. Correctie is dan soms noodzakelijk. Natuurlijk kapitaal als uitdrukking duidt op natuur als een voorraad van toekomstige prestaties: een bos levert voor reeksen toekomstige bezoekers een beleving op. De natuur als metafoor van voortbrenging van goederen of diensten leidt in de richting van prijzen. Niet elke beleving is echter te beprijzen en soms is het ook niet wenselijk.

Sommigen vinden dat de introductie van economische gedachtegangen de natuur eigenlijk bezoedelt. Maar is de schoonheid van een Rembrandt aangetast doordat hij wordt verhandeld?
Bij het ontbreken van een weldoende overheid als totaalfinancier en bij schaarste aan altruïstische donateurs komt de vraag op naar verstandige arrangementen om de investeringen in en onderhoud van natuur te bekostigen. Dit heeft kans van slagen in omgevingen waarin natuur multifunctioneel is en veel verschillende actoren met uiteenlopende waarden en belangen opereren. Dikwijls zullen meervoudige financieringsvormen aan de orde zijn. Dat is ingewikkeld omdat wel alle componenten in onderlinge harmonie moeten verkeren. Het ontwerpen van dergelijke arrangementen vereist het samengaan van theoretische ideeën en de wijsheid van practitioners. Een fascinerende opgave.