Natuurlijk Kapitaal Nederland | natuur & economie verbinden

Spraakverwarring over ecosysteemdiensten? Focus op functiecombinaties!

15 april 2015 – Verschillende mensen kunnen heel verschillende ideeën hebben over wat ecosysteemdiensten zijn en welke diensten belangrijk zijn. Dat maakt het gesprek rond de diensten van de natuur niet altijd gemakkelijk. Onderzoekers van Wageningen UR en CLM adviseren om in samenwerkingen te focussen op ‘functiecombinaties’, een begrip dat door veel actoren wordt herkend.

Het onderzoek van Wageningen UR en CLM bestond uit een analyse van de discoursen rond de term ecosysteemdiensten. Het laat zien dat het bij het begrip ecosysteemdiensten steeds draait om het benutten van de wederzijdse afhankelijkheden tussen economie, natuur en maatschappij. Tegelijk is er ook veel spraakverwarring, bijvoorbeeld over het belang van die relaties en hoe je er optimaal gebruik van kunt maken. Bij praktische toepassingen rond ecosysteemdiensten blijken er op hoofdlijnen drie verschillende aanvliegroutes te zijn.

In de ketenbenadering is de focus op standaarden en certificering van economische productie, bijvoorbeeld voor de ‘sustainable sourcing’ door de keten heen.

Unilever: “Binnen de duurzaamheidsstandaard voor landbouw nemen we een hoofdstuk over biodiversiteit op. […] We bieden onze leveranciers een software tool aan voor een ‘self-assessment’ . Vragen gaan over gewasopbrengst, stikstofbalans, pesticidegebruik, gebruik van irrigatiewater, leefomstandigheden en het areaal dat onder een ‘biodiversity conservation plan’ valt.”

In de benadering financiële constructies draait het om het zoeken naar nieuwe financiële middelen voor natuurbeheer.

Het Groenfonds: “De bekostigingssystematiek is veranderd. We moeten simpelweg geld halen uit die andere functies om natuur te kunnen onderhouden en te kunnen betalen. […] Er moet een businesscase zijn. Beheerders zijn op zoek naar extra inkomstenbronnen. Wij proberen dan een goede deal te maken.”

In de gebiedsbenadering redeneren actoren vanuit het gebied en zoeken ze naar mogelijkheden voor synergie tussen de verschillende functies van een gebied zoals landbouw, wonen, natuur, bodem en water.

Grondbeheerder ASR: “Op landgoed De Groote Schere hebben we een samenwerkingsproject met het waterschap, de gemeente en de provincie. We willen de toekomst van het landgoed veiligstellen. […] Dat doen we onder meer met een groenblauwe ecosysteemdienst. We brengen water met natuur in verband door een gebied van tachtig hectare in te richten voor waterberging. […] Dat is goed voor water, recreatie en landschap.”

Begrippen die in alle drie aanvliegroutes worden herkend en gebruikt zijn ‘functiecombinaties’ en ‘zoeken naar mogelijkheden voor samenwerking’. In samenwerkingsprojecten rond ecosysteemdiensten is het belangrijk om aan te haken bij de verschillende aanvliegroutes en tegelijk samen te focussen op het zoeken naar functiecombinaties en mogelijkheden voor samenwerking. Dit betekent dat ecosysteemdiensten in Nederland op verschillende manieren concreet gemaakt en toegepast kunnen worden.

Functiecombinaties

Natuurlijk Kapitaal Nederland

Het onderzoek vormt een bouwsteen voor het programma Natuurlijk Kapitaal Nederland van het Planbureau voor de Leefomgeving. In NKN onderzoekt het PBL waar natuur en economie elkaar kunnen versterken en hoe overheden en ondernemers daar in de praktijk mee aan de slag kunnen. Het spreken van elkaars taal is daarbij een belangrijke voorwaarde voor succes.

Meer informatie