Natuurlijk Kapitaal Nederland | natuur & economie verbinden

Veranderend natuurbeleid leidt tot andere geldstromen naar natuur

Aanleg natuureilanden in Markermeer - Vereniging Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat

Aanleg natuureilanden in Markermeer door Vereniging Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat

2 november 2016 – Nederland gaf de afgelopen vijftien jaar gemiddeld 1,1 miljard per jaar uit aan natuur- en landschap. Er zijn sterke jaarlijkse fluctuaties, maar de veranderingen in het natuurbeleid lijken niet te hebben geleid tot een structurele daling van de uitgaven. Wel zijn er forse verschuivingen in de geldstromen, zo blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving.

In 2013, een jaar waarvoor de cijfers in detail werden bekeken, bedroegen de uitgaven voor natuur- en landschap in Nederland zo’n € 901 miljoen ofwel € 54 per Nederlander. Dit was 0,14 procent van het BBP.

De beschikbare middelen voor natuur- en landschapsbeheer zijn in de periode 2003-2013 ongeveer op hetzelfde niveau gebleven. Tussen 2011 en 2013 vond wel een tijdelijke daling plaats door het Bestuursakkoord Natuur. Deze resulteerden in een bezuiniging van 70% van het budget en het stopzetten van de Investeringssubsidie Landelijk Gebied (ILG). Vanaf 2013 werd de bezuiniging weer gedeeltelijk ongedaan gemaakt via een (zij het niet-geoormerkte) bijdrage aan het Provinciefonds. Ook hebben sommige provincies meer eigen middelen ingezet.

Ongeveer 55% van de directe uitgaven aan natuur en landschap werd in 2013 gedaan door de overheid. Dit is zelfs 75% als we ook de indirecte uitgaven meerekenen van de overheid aan natuurorganisaties en bedrijven. Van de publieke partijen is de Rijksoverheid de grootste financier, al vond door de decentralisatie wel een verschuiving plaats richting provincies.

Geld voor natuur grotendeels naar inrichting en beheer

Ook in de bestemming van het geld vonden verschuivingen plaats. Het aandeel dat besteed werd aan inrichting en beheer nam toe van 40% in 1999-2003 naar 50% in 2011-2013. De uitgaven voor verwerving van nieuwe natuurgebieden daalden gestaag, van € 307 miljoen in 2000 naar € 57 miljoen in 2013.

Veranderende inkomstenbronnen voor natuurorganisaties

Van Natuurmonumenten, de Provinciale Landschappen, Vogelbescherming Nederland en Wereldnatuurfonds vergeleek het PBL de inkomstenbronnen in 2013 met 2003. Alle vier organisaties hadden in 2013 meer te besteden dan in 2003. De terreinbeherende organisaties hebben in die periode ook beduidend meer grond in hun bezit gekregen. De samenstelling van de inkomsten is echter veranderd en inkomsten uit contributies en donaties zijn groter geworden, zeker voor de niet-terreinbeherende organisaties WNF en Vogelbescherming. De verschillen tussen de natuurorganisaties zijn echter dusdanig groot dat (nog) geen eenduidige conclusie kan worden getrokken over de gevolgen van de veranderingen in het natuurbeleid voor de natuurorganisaties.

Meer informatie