Natuurlijk Kapitaal Nederland | natuur & economie verbinden

Denkmodel Natuurlijk Kapitaal Nederland

Denkmodel NKNNatuurlijk Kapitaal Nederland heeft een denkmodel ontwikkeld dat is gebaseerd op het gedachtegoed van TEEB. Het is een methode om in drie stappen op een gestructureerde en integrale manier naar ecosysteemdiensten te kijken. Het denkmodel helpt bij het ontwerpen en evalueren van projecten waarin natuur en economie elkaar versterken. We gebruiken het bij het uitvoeren van praktijkprojecten en het trekken van lessen uit bestaande praktijkvoorbeelden.

De drie stappen van het denkmodel van NKN:

  • Stap 1. In kaart brengen
    Door ecosysteemdiensten te identificeren en in kaart te brengen, kunnen kansen beter worden benut. In deze stap wordt ook in beeld gebracht wat de omvang is van de diensten en of daar ontwikkelingen in zijn.
  • Stap 2. Waarderen
    Het waarderen van ecosysteemdiensten kan helpen om de kosten en baten van verschillende planvarianten goed in beeld te brengen. Het waarderen helpt ook om inzichtelijk te maken hoe de lusten en lasten over verschillende partijen zijn verdeeld. Het gaat dan niet alleen om de economische waarde, maar ook om de maatschappelijke waarde.
  • Stap 3. Benutten/Verzilveren
    De laatste stap is het meenemen van de verschillende ecosysteemdiensten in de besluitvorming en het benutten van de waarde. Soms kunnen financiële baten van ecosysteemdiensten een bijdrage leveren aan de financiering van een project. Denk aan de meerwaarde van een nieuwbouwwijk aan de rand van natuur. Baten kunnen ook reden zijn voor samenwerking tussen verschillende partijen, bijvoorbeeld een recreatieondernemer en een natuurorganisatie.

De waarde van ecosysteemdiensten

Om natuurinclusieve oplossingen te beoordelen, is inzicht nodig in de waarde van deze oplossingen. Afhankelijk van het vraagstuk kijkt Natuurlijk Kapitaal Nederland daarbij naar de maatschappelijke waarde, marktwaarde en/of ecologische waarde.

Bij de maatschappelijke waarde gaat het om het belang dat mensen hechten aan de ecosysteemdiensten die het natuurlijk kapitaal levert. Dat belang kan worden gemeten in de vorm van betalingsbereidheid om over een goed of dienst te kunnen beschikken. Denk maar aan de bereidheid van mensen om een bepaald bedrag te betalen voor toegang tot een natuurgebied. Door deze waarden in monetaire termen (euro’s) uit te drukken kun je het belang dat mensen aan ecosysteemdiensten hechten, afwegen tegen het belang van andere goederen of diensten waar wel een prijskaartje aan hangt.

De maatschappelijke waarde kan ook in niet-monetaire termen worden uitgedrukt, bijvoorbeeld als het aantal extra gezonde levensjaren als gevolg van schonere lucht in de stad. Het is afhankelijk van de vraagstelling en de fase van een besluitvormingsproces of het zinvol is om in monetaire termen te waarderen. Voor de praktijkprojecten van NKN zullen we dit van geval tot geval beoordelen.

Het bedrijfsleven rekent met de marktwaarde van ecosysteemdiensten, ofwel de marktprijs. Door allerlei marktproblemen komt de financiële waarde vaak niet overeen met de voorkeuren die mensen hebben voor ecosysteemdiensten.

Tot slot is er de ecologische waarde. Hierbij gaat het niet om de voorkeuren van mensen, maar om de dieren en planten. Ecologische waarde kan bijvoorbeeld worden uitgedrukt in zogenoemde natuurpunten.

Meer informatie