Natuurverkenning 2010-2040

Ontwikkelingen in gebruik

De mariene wateren worden nu al intensief gebruikt en dat zal in de komende decennia nog verder toenemen. De visserij en de fossiele energiewinning nemen af, maar scheepvaart, windenergie en zandwinning nemen sterk toe, zeker in de zuidelijke Noordzee. Verstoring door geluid zal in de toekomst één van de grootste bedreigingen worden voor de mariene natuur.

Visserij

De visserij in diverse vormen heeft tot op heden grote invloed gehad, niet alleen op de beviste soorten, maar ook op kwetsbare biogene structuren, gevoelige soorten en de voedselketen. Verduurzaming van de visserij door bestandsbeheer, instelling van beschermde gebieden en een transitie naar passieve en selectieve technieken zullen op termijn positieve effecten hebben. Nieuwe technieken kunnen echter ook leiden tot hogere bijvangst van zeezoogdieren. En minder ‘discards’ zal voor sommige zeevogels de voedselbeschikbaarheid beperken.

Scheepvaart

Scheepvaart is enorm toegenomen en zal dat blijven doen. Vervuiling door schepen via olie, afval en uitstoot naar de lucht is verminderd, al is nog steeds verdere verbetering nodig. Ook heeft de scheepvaart impact op natuur via onderwatergeluid en zorgt ze voor introductie van exoten. Scheepswrakken zijn als ‘hard substraat’ een biotoop voor bijzondere fauna en vissen.

Olie- en gaswinning

Op het Nederlandse deel van de Noordzee staan 143 olie- en gasplatforms. De opsporing en winning van fossiele energie is inmiddels aanzienlijk schoner dan in het verleden. De veiligheidszone rond platforms vormt een ‘refugium’ voor kwetsbare bodemfauna.
Een belangrijke vraag is wat er met de platforms gaat gebeuren nu de voorraden olie en gas uitgeput raken. Sommige lege velden kunnen hergebruikt worden voor de opslag van CO2.

Windenergie

Op het Nederlandse deel van de Noordzee staan op dit moment twee kleinere windmolenparken en nieuwe parken zijn in ontwikkeling. De parken bieden kansen aan bodemfauna doordat de palen en de stortstenen kunnen dienen als substraat en gebieden worden gevrijwaard van bepaalde visserij. De harde substraten zijn ook een ‘stepping stone’ voor exoten.
Parken hebben een verstorende werking op natuur door geluid en frequente menselijke aanwezigheid. Voor sommige zeevogels zijn de parken een aantrekkelijke nieuwe locatie en voor andere een verandering van hun habitat die zij vermijden.

Kustverdediging

De kustverdediging met zandsuppleties is beter voor de natuur dan harde dijken. Suppleties dragen bij aan de natuurlijke dynamiek van de kust en zorgen voor een veerkrachtige kust die mee kan groeien met de zeespiegelstijging. Hier en daar een megasuppletie voegt naar verwachting een nieuw element toe; dit wordt momenteel onderzocht door de zandmotor voor de Delflandse kust te monitoren. Door echter héél veel te suppleren kan lokaal in de ondiepe kustzee de variatie in banken en troggen vervagen.

Zandwinning

In de Noordzee is voldoende zand beschikbaar voor gebruik in de bouw en voor kustbescherming. Afhankelijk van de locatie en de diepte heeft de winning effect op de bodem(fauna). Zandwinning kan ecologisch worden ingepast door bijvoorbeeld op goed gekozen locaties reliëf te maken.

Recreatie

De kust en de kustwateren zijn al decennia een geliefd recreatiegebied. De belangstelling voor activiteiten als zeevissen, (kite)surfen en zeezeilen is sterk gegroeid.
De schoonheid van de Noordzee onder water is nog steeds vrij onbekend. Weliswaar zal dit nooit een groot publiek trekken, maar uitbreiding is zeker mogelijk als het gaat om toeristische activiteiten als wrakduiken, duiken op de Klaverbank of ‘bird and whale-watching’ vanaf een verlaten platform.

Lees meer:

Geef een reactie

You must be logged in to post a comment.

De Natuurverkenning is een wettelijk product van het Planbureau voor de Leefomgeving met medewerking van Wageningen UR.