Natuurverkenning 2010-2040

Toestand en trends

Karakteristiek voor de Nederlandse Delta is de lange en diverse overgang tussen land en zee. De mariene wateren zijn relatief ondiep, zandig tot slibbig en productief. De ecologie van deze gebieden wordt in belangrijke mate bepaald door grootschalige dynamische processen van weer, water, sediment en nutriënten.

Trends natuurkwaliteit

De laatste decennia hebben zich belangrijke veranderingen voorgedaan in de natuur van de mariene wateren. De belangrijkste oorzaken zijn:

  1. Intensieve oogst van soorten
    De visserij heeft tot gevolg dat populaties van sommige commerciële vissoorten sterk achteruit zijn gegaan. Kwetsbare soorten zoals roggen zijn door bijvangst sterk in aantal afgenomen. Met name de sleepnetvisserij is door technische vooruitgang in intensiteit toegenomen. Dit zorgt voor verstoring van kwetsbare bodemstructuren en het bodemleven.
  2. Verkorten van de kustlijn
    Verkorting van de kust en het afsluiten van riviermondingen heeft veiligheid en een voorraad zoet water opgeleverd. Maar het resulteerde ook in het verdwijnen van zoetzout-overgangen, een forse reductie van de getijdendynamiek, verslechtering van de waterkwaliteit en het verdwijnen van zandplaten. Hiermee gingen ook typische planten- en diersoorten van onze delta sterk achteruit. Het weer toelaten van getijdendynamiek zal positief uitwerken voor de waterkwaliteit en natuur, en ook voor recreatie en de mogelijkheden voor aquacultuur.
  3. Eutrofiëring en vervuiling
    In het verleden vormden eutrofiëring en vervuiling een bedreiging. Inmiddels is hier een grote verbetering opgetreden. De mariene natuur heeft daar zonder twijfel baat bij gehad. Zelfs de negatieve effecten van PCB’s op de reproductie van zeehonden zijn geschiedenis. Maar er zijn ook nieuwe risico’s zoals het vele afval in zee, de zogenoemde ‘plastic soep’.
  4. Verstoring
    Met toenemend gebruik kan de aanwezigheid van installaties, boten of mensen verstorend zijn voor zeevogels en voor zeezoogdieren. Vooral de (toename van) onderwatergeluid door motoren en heien wordt voor de toekomst als bedreigend gezien.

Klimaatverandering

Klimaatverandering heeft door de verhoging van de temperatuur een merkbaar effect op de reproductie en ook de verspreiding van vissoorten. Bij verder stijgende temperaturen kan dit in de toekomst doorwerken in het voorkomen van zeezoogdieren en zeevogels. Bijvoorbeeld een soort als de gewone dolfijn zou kunnen toenemen.

Lees meer:

Geef een reactie

You must be logged in to post a comment.

De Natuurverkenning is een wettelijk product van het Planbureau voor de Leefomgeving met medewerking van Wageningen UR.